Risico op eerste sigaret inschatten bij adolescenten
Een prognostisch instrument om te bepalen hoe groot het risico is dat een jongere in het volgende jaar begint te roken, kan in de dagelijkse praktijk nuttig zijn in de begeleiding van deze jongere. De vragen invullen vraagt niet veel tijd en de score komt overeen met een risicopercentage om te starten met roken in het volgende jaar.
De basisgegevens werden gehaald uit de Nicotine Dependence in Teens Study, een longitudinaal onderzoek dat werd gestart in 1999 en nog steeds loopt. Aan 12-13-jarigen (n=1.294), gerekruteerd in tien scholen van Montreal, werd om de drie maanden gedurende vijf jaar gevraagd om een vragenlijst in te vullen (n=20 cycli in totaal). De onderzoekers vertrokken van 58 kandidaatpredictoren inclusief sociodemografische kenmerken, rookgewoonten van familie en vrienden, levensstijl, persoonlijkheidskenmerken, en mentale gezondheid.
De cumulatieve incidentie van het starten met roken (gedefinieerd als één sigarettentrek voor de eerste keer) was 16,3%. Het eindmodel bestaat uit 12 variabelen waaronder leeftijd, vier vragen over bezorgdheden en stress, een vraag over depressie, twee vragen over zelfwaardering en vier vragen over alcohol- of tabaksgebruik. Zie http://www.mapageweb/umontreal.ca/sylvesma/logiciels-en.html. Met een c-statistiek van 0,77 is de predictieve waarde van het model behoorlijk (en beter dan at random kans).
De auteurs moedigen dus het gebruik ervan aan - zelfs in een drukke dagelijkse praktijk vraagt het weinig tijd - en raden bij elke positieve score counseling van de jongere aan.
Sylvestre MP et al. A Tool to Identify Adolescents at Risk of Cigarette Smoking Initiation. Pediatrics 2018; Published Online October 01. doi: 10.1542/peds.2017-3701