Beet door giftige slangen: wereldwijd in kaart gebracht
Een internationale groep heeft de zones waar het risico op een beet door een giftige slang het hoogst is, in kaart gebracht. Wereldwijd zouden ongeveer 93 miljoen mensen een risico lopen op een ernstige vergiftiging, waaraan ze zouden kunnen sterven doordat ze geen toegang hebben tot een antigif.
Beten door giftige slagen zijn een belangrijke oorzaak van morbiditeit en mortaliteit, maar er was eigenlijk nooit echt aandacht aan besteed. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft beten door giftige slangen in juni 2017 erkend als verwaarloosde tropische ziekten en heeft een resolutie opgesteld die oproept tot "onmiddellijke en doeltreffende maatregelen".
Jaarlijks worden meer dan vijf miljoen mensen gebeten door een giftige slang. Ongeveer 125 000 mensen sterven eraan en 400 000 overlevenden blijven zitten met belangrijke lichamelijke en psychische restletsels. En dat is waarschijnlijk maar het topje van de ijsberg. Een groot aantal slachtoffers bereikt nooit een zorgcentrum en wordt dus niet geregistreerd.
Tegen die achtergrond hebben wetenschappers de "risicozones" wereldwijd in kaart gebracht. Ze hebben daarvoor een model opgesteld van de geografische distributie van de 278 soorten giftige slangen, die de WGO heeft geregistreerd, op grond van drie criteria: de tijd tot vervoer naar een zorginstelling, de kwaliteit van de zorg op nationaal niveau en de beschikbaarheid van gespecialiseerde behandelingen.
De integratie van meerdere parameters is belangrijk. De giftigste slangen komen voor in Australië, maar die leven ver van de woongebieden van de mens. Beten zijn er zeldzaam en gemiddeld sterft er één mens per jaar aan de beet van een slang.
Beten komen vaker voor in Zuid-Azië, Centraal-Afrika, West-Afrika, Zuid- en Midden-Amerika en Oceanië. De gevaarlijkste streken zijn echter de landelijke gebieden en de savanne in Centraal-Afrika en Azië, die ver van een ziekenhuis verwijderd zijn en dicht tegen het woongebied van slangen liggen. De meest getroffen landen zijn Benin, Congo-Brazzaville, Ethiopië, Mianmar, Nigeria, Papoea-Nieuw-Guinea en Zuid-Soedan.
De studie leert ook dat in het totaal ongeveer 93 miljoen mensen wonen in risicozones en dat de sterfte bij hen wegens de gebrekkige toegang tot antigif in geval van een beet hoger is dan bij mensen die in stedelijke gebieden leven.
Die wereldkaart geeft dus de plaatsen aan waar voorrang aan moet worden gegeven (snelle distributie van antigiffen). De betrokken lidstaten van de WGO krijgen een stappenplan om slangenbeten te bestrijden.
(referentie: The Lancet, 12 juli 2018, doi: 10.1016/S0140-6736(18)31224-8)
https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(18)31224-8/fulltext