COPD: opletten voor onoordeelkundig gebruik inhalatiecorticosteroïden
Volgens een Britse studie uitgevoerd in Bristol krijgen veel COPD-patiënten in de huisartsgeneeskunde een drievoudige inhalatietherapie met o.a. corticosteroïden, hoewel ze niet beantwoorden aan de GOLD-criteria voor inhalatiecorticosteroïden. De behandeling die bij dergelijke patiënten wordt aanbevolen, is een combinatie van een LABA en een LAMA.
Overschakeling van een combinatie van drie geneesmiddelen op twee biedt volgens de onderzoekers drie voordelen: een belangrijke besparing, een hogere veiligheid en vooral een goede controle van de symptomen en het risico op exacerbaties. Vergeet nooit de oude volkswijsheid: 'Je moet nooit het onderste uit de kan willen.'
Elektronische medische dossiers vormen een onuitputtelijke bron van gegevens in het reële leven. Op grond daarvan kan je het diagnostische en therapeutische beleid in de geneeskunde evalueren en waar nodig, corrigeren en verbeteren. Nemen we bijvoorbeeld het geval van COPD-patiënten. Wat leren de GOLD 2017-richtlijnen over het gebruik van inhalatiecorticosteroïden? Inhalatiecorticosteroïden moeten worden voorbehouden voor patiënten met een voorgeschiedenis van exacerbaties (twee of meer exacerbaties per jaar of één exacerbatie waarvoor de patiënt in het ziekenhuis diende te worden opgenomen) of patiënten met een combinatie van COPD en astma.
Bij analyse van de elektronische medische dossiers van patiënten met een ademhalingsziekte in 56 huisartspraktijken in de streek van Bristol hebben de onderzoekers vastgesteld dat bijna 900 COPD-patiënten een combinatie van drie geneesmiddelen via inhalatie kregen hoewel ze niet beantwoordden aan de criteria voor toediening van inhalatiecorticosteroïden.
Na uitsluiting van fouten bij de codering en fouten bij de definitie van exacerbatie werden 230 patiënten die ten onrechte inhalatiecorticosteroïden kregen, uitgenodigd voor een gesprek. Tijdens dat gesprek werd een combinatie van een LABA en een LAMA, die beter strookte met hun toestand, voorgesteld. 150 patiënten hebben zich daarmee akkoord verklaard.
Drie maanden later kreeg 63% van de patiënten nog altijd een tweevoudige combinatietherapie zonder grote ongemakken en is 37% weer overgeschakeld op een drievoudige combinatietherapie, hoofdzakelijk wegens een verergering van symptomen zoals hoest, dyspneu bij inspanning of optreden van exacerbaties, maar ook wegens problemen bij het gebruik van het nieuwe inhalatietoestelletje. Als je van behandeling verandert, is het dus zeer belangrijk een soortgelijk inhalatietoestelletje te kiezen.
Ref.: Creamer A. et al. Poster PA916, ERS 2018, Parijs