Over de markthal en de Tempel
Het Bijbels stukje over Christus die de kooplui letterlijk de tempel uit ranselt, maakt voor de meeste 'anciens' deel uit van het Collectief Geheugen. Misschien is een heropfrissing nodig voor de 'digital natives', in dit lichtsnelle tijdperk waar informatie en reclame aan 'dirty dancing' doen. Rondfladderend 'Fake news' blijkt vaak een dekmantel om iets te doen (ver)kopen, of angst of een andere 'mood' te creëren waardoor iets verkocht kan worden.
Een paar voorbeelden? Dronedarone en de Athena-studie. De inkt van de publicatie was nog niet droog of 'Guidelines' werden herschreven en duizenden Europese cardiologen warm gemaakt voor deze minder toxische en betere behandeling van VKF. Na rectificatie op basis van vervelende feiten volgde een loutering. Wie goed keek, zag immers oversterfte bij de gebruikers.
Andere modetrend: het in-één-tijd-behandelen, naast het 'culprit-letsel', van andere coronaire letsels bij een acuut infarct. Alle cathlab-boys (weinig girls in die wereld) voelden de challenge. Meer stents en ballons, meer contraststof. Een feestje voor de toeleverende industrie. Alleen: geen goed idee in de echte wereld, wegens meer straling, meer contrasttoxiciteit, en minder gezond voor het lijdend voorwerp op de cathlabtafel. Ook die klok wordt teruggedraaid.
Het schild van de wetenschap heeft weinig échte vrienden meer
Exemplarisch was ook 2013: de patenten van alle statines waren afgelopen, de marketing machine stopte, en plots wezen de experts en de guidelines terug op het belang van het individueel risicoprofiel in plaats van een cholesterolcijfer. Tot de krachtige PCSK-9-inhibitoren de markt op kwamen: cholesterolspiegels smelten erdoor als de reactor van Tsjernobyl. Alleen: volgen ook de harde eindpunten mee bij deze peperdure prikpil? De US-verkooptrein vertrok alvast. Europa reageert nu rustiger.
De voedingsdriehoek? Of hij nu omgekeerd wordt, of rechtop staat: weinig meetkunde is historisch zo opgerekt om achtereenvolgens suikers, vetten, vlees, zuivel, alcohol, omega 3-6-9,...te dumpen of weer aan boord te halen. Tot nuchtere studies alle hype op een hoopje gooien en oa. het anti-oxydantenballonnetje doorprikken.
Zonder industrie, zonder vrije markt en publiciteit kan er geen vooruitgang zijn. Bestaan er echter alternatieven voor een solide wetenschappelijke, neutrale kennisbasis, die uit ons onderwijs en uit een zo onafhankelijk mogelijke medische pers moet komen?
Vroeger was het eenvoudig: zag je Loekie de leeuw, dan was het reclame. Nu: schapenvachten én vermomde wolfjes groot en klein. Het schild van de wetenschap heeft weinig échte vrienden meer.