Resistentie tegen antibiotica: de oplossing in de fyllosfeer?
Zwitserse vorsers hebben een nieuwe antibiotische stof ontdekt in een omgeving die tot nog toe niet in die zin was onderzocht: het oppervlak van de bladeren van een wijd verspreid onkruid, Arabidopsis thaliana (zandraket).
Er werden al veel antibiotica ontwikkeld uitgaande van natuurlijke stoffen die bacteriën zelf produceren om andere stammen te bestrijden. Je vindt die stoffen in de grond. Microbiologen uit Zürich hebben een ander ecosysteem onderzocht, de fyllosfeer, boven de grond en met name op het oppervlak van de bladeren van de zandraket (Arabidopsis thaliana), een wilde plant, die veel voorkomt in Europa.
Bij analyse in het laboratorium van 224 bacteriële stammen afkomstig van die plant hebben ze 725 antibiotische interacties ontdekt (remming van de vermenigvuldiging van bepaalde bacteriën), die merendeels toe te schrijven waren aan 26 stammen.
Bij onderzoek van een groep genen en stoffen van een bijzonder actieve bacteriële stam van het genus Brevibacillus hebben de auteurs meerdere scheikundige stoffen ontdekt met een antibiotische activiteit. Een van die stoffen, macrobrevin genoemd, heeft een totaal nieuwe chemische structuur.
Nu moet nog worden nagegaan of macrobrevin en andere nieuw ontdekte stoffen ook inwerken op bacteriën die pathogeen zijn bij de mens. De fyllosfeer, die tot nog toe weinig werd onderzocht, blijkt dus onbekende natuurlijke stoffen te bevatten, die ons op het spoor zouden kunnen zetten van nieuwe geneesmiddelen met totaal andere werkingsmechanismen dan die van de huidige geneesmiddelen.
(referentie: Nature Microbiology, 23 juli 2018, doi: 10.1038/s41564-018-0200-0)