Kan het bevragen van patiënten de kwaliteit van de zorg verbeteren?
Het gebruik van PROM's en PREM's - vragenlijsten die peilen naar hoe de patiënt de zorg ervaart - raakt stilaan ingeburgerd in ons zorglandschap. Het KCE pleit voor een geïntegreerde, doelgerichte introductie van deze instrumenten.
De Vlaamse Patiëntenpeiling is een onderdeel van het Vlaamse Indicatorenproject (VIP2) - het is een voorbeeld van Patient-Related Experience Measures of PREM's. Het Vlaams Patiëntenplatform in samenwerking met de academische wereld ontwikkelde deze PREM's om de kwaliteit van de zorg te meten in acute ziekenhuizen en in de geestelijke gezondheidszorg.
PREM's en PROM's zijn op verschillende niveaus toepasbaar, met verschillende doelstellingen. Op het microniveau van de hulpverleners komen vooral Patient-Related Outcome Measures (PROM's) van pas. Er is bewijs voorhanden dat op dit niveau PROM's de communicatie tussen arts en patiënt bij de besluitvorming kunnen verbeteren. PROM's maken de zorg meer patiëntgericht.
Maar bij clinici bestaat er vaak een weerstand tegen PROM's. Belangrijk is daarom zeker om de registratielast door deze instrumenten in toom te houden. Het gebruik van dit soort bevraging kan men van bovenaf stimuleren, maar het zal toch vooral van onderuit moeten groeien.
Op het mesoniveau van instellingen zoals ziekenhuizen zijn PREM's en PROM's, zoals al aangegeven, een onderdeel van het kwaliteitsbeleid. Op het macroniveau van het beleid kunnen vooral PREM's dienen om de performance van de gezondheidszorg te meten, maar ook om prioriteiten te stellen bij het invoeren van nieuwe technologieën of het nemen van beslissingen over terugbetaling.
PREM's zullen een rol spelen in het systeem van Pay for Performance of P4P dat de federale overheid ontwikkelt binnen de ziekenhuisfinanciering. Dat systeem werd net opgestart, op j juli. Zes miljoen euro zal verdeeld worden onder de deelnemende ziekenhuizen aan de hand van een puntensysteem. De gemeten patiëntenervaring zal goed zijn voor een deel van de punten.
Het nieuwste KCE-rapport stelt een actieplan voor om het gebruik van PREM's en PROM's verder te integreren. De introductie moet wel overwogen en gericht gebeuren, met coördinatie tussen verschillende niveaus. Registratie moet beperkt worden maar optimaal aangewend. Om dat te doen slagen zijn middelen, mankracht en opleiding nodig. Belangrijk is ook ICT-instrumenten te ontwikkelen en de databestanden aan elkaar te koppelen. Het Zorginstituut Nederland werkte een toolbox voor een strategische inplanting uit.
Het KCE-rapport 303A vindt u op de website van het Kenniscentrum.