Effect van eenmalige PSA-bepaling op prostaatkankersterfte

Een eenmalige bepaling van het PSA correleert niet met een hogere kankerspecifieke overleving na tien jaar dan als geen screening wordt uitgevoerd. Screening resulteert in een betere detectie van prostaatkanker, vooral prostaatkanker met een laag risico.

Dr. Jacques Ninane - 21 juni 2018

De studie werd uitgevoerd bij 408.825 mannen van 50 tot 69 jaar die in 573 Britse medische praktijken werden gerekruteerd. De praktijken werden tussen 2001 en 2009 gerandomiseerd naar eenmalige bepaling van het PSA (n = 189.386) of geen screening (in het VK wordt meestal geen screening uitgevoerd) (n = 219.439). De follow-up van de patiënten werd beëindigd eind maart 2016.

In de interventiegroep hebben 75.707 patiënten (40%) zich aangemeld op de consultatie voor bepaling van het PSA-gehalte; bij 67.313 (36%) werd de screeningtest daadwerkelijk uitgevoerd. 6.857 (11%) patiënten op de 64.436 testresultaten hadden een PSA van 3 tot 19,9 ng/ml. Bij 5.850 (85%) van die patiënten werd een prostaatbiopsie uitgevoerd.

Na een mediane follow-up van tien jaar zijn 549 patiënten (0,30 per 1.000 persoonsjaren) overleden in de interventiegroep en 647 (0,31 per 1.000 persoonsjaren in de controlegroep (verschil van 0,013 per 1.000 patiëntjaren, relatief risico = 0,96, p = 0,50). Een prostaatkanker werd gediagnosticeerd bij 8.054 patiënten (4,3%) van de interventiegroep en bij 7.853 patiënten (3,6%) van de controlegroep (RR = 1,19, p < 0,001). De incidentie van prostaatkanker met een Gleasonscore ≤ 6 was hoger in de screeningsgroep (3.263 = 1,7% vs. 2.440 = 1,1%), een verschil van 6,11 per 1.000 patiënten (p < 0,001). Het aantal sterfgevallen ongeacht de doodsoorzaak was 25.459 in de screeningsgroep en 28.306 in de controlegroep (RR = 0,99, p = 0,49).

Martin RM et al. Effect of a Low-Intensity PSA-Based Screening Intervention on Prostate Cancer Mortality. The CAP Randomized Clinical Trial. JAMA. 2018;319(9):883-895. doi:10.1001/jama.2018.0154. https://jamanetwork.com/journals/jama/article-abstract/2673968?resultClick=3&redirect=true