Zo (on)gezond is onze zorg
Het symposium Medische Wereld was afgelopen zaterdag al aan zijn zesde editie toe. Het befaamde gezondheidszorgdebat is ondertussen uitgegroeid tot het 'grootste' van het land. Een verslag.
Bij wijze van binnenkomer legde moderator Guy Tegenbos (De Standaard) het panel van prominenten uit de gezondheidszorg de kaart van de loco-regionale ziekenhuisnetwerken voor. Het wetsontwerp tot wijziging van de Ziekenhuiswet 2008 ligt nu bij de Raad van State voor advies, gaf minister De Block een update. "En men weet vooraf nooit wat daar uit de bus zal komen", voegde ze er fijntjes aan toe.
Het een en ander moet nog in de plooi vallen. Zo zijn er nog een aantal ziekenhuizen 'in bespreking'. "Eén zaak is duidelijk, en dat is dat geen enkel ziekenhuis alleen op zijn eilandje zal overblijven", liet de minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid er geen twijfel over bestaan. Zij was zaterdag overigens jarig en werd door de organisatie getrakteerd op een taart om U tegen te zeggen.
Pro memorie: tegen 1 januari 2020 moeten de netwerken gevormd zijn op het terrein. Wat met overblijvers, zoals ondermeer UZ Brussel en AZ Sint-Maria Halle? "De erkenning is de bevoegdheid van de deelstaten", bracht De Block in herinnering. "Maar wezen zullen een pleeggezin krijgen."
Muurbloempje
Als 'gastheer' van het symposium werd UZ Brussel-CEO Marc Noppen uit zijn tent gelokt. Guy Tegenbos wilde graag van hem weten tot welk netwerk het Brusselse ziekenhuis zou behoren. Maar Noppen wilde niet uit de biecht klappen. "U bent nog een muurbloempje", becommentarieerde Tegenbos. "Maar wel de meest gegeerde bruid", diende Noppen van repliek.
Het gezelschap ging nog even verder in op de kaart. De minister wist te vertellen dat haar Waalse collega van Volksgezondheid Alda Greoli (cdH) het overleg met de ziekenhuiskoepels in het Franstalige landsgedeelte is opgestart. In tegenstelling tot Vlaanderen, tellen Brussel en Wallonië meerdere koepelorganisaties (Unessa, Gibbis en Santhéa) met elk ook hun eigen historiek. Wat het overleg minder makkelijk maakt, aldus De Block.
Medebestuur
Over naar de positie van de artsen in de ziekenhuisnetwerken. "Ik ken geen advocatenkantoor dat niet geleid wordt door advocaten", zei cardioloog Michael Rosseel (ASZ) veelzeggend over het medebestuur van artsen. "Toch wordt ervoor gepleit, ook vanuit Zorgnet-Icuro, om ziekenhuizen te beheren zonder artsen. Dat is absurd."
De term 'vertegenwoordiging door artsen' is in deze context niet zo gepast, merkte Marc Noppen op. "Artsen zitten in een raad van bestuur als bestuurder, niet als belangenvertegenwoordiger. Een groot verschil, want zij dragen ook bestuurs - verantwoordelijkheid." In het UZ Brussel zijn vier van de vijftien bestuursleden artsen, gaf hij nog mee op vraag van Guy Tegenbos.
"Natuurlijk is het belangrijk dat artsen in de raad van bestuur zitten", preciseerde Zorgnet-Icuro topvrouw Margot Cloet. "Alleen is de vraag hoe ver je moet gaan in het wettelijk opleggen van dergelijke criteria." Maar geen ziekenhuisbeleid zonder artsen, dus. "Ik denk ook dat patiënten en verpleegkundigen daar minstens even belangrijk in zijn", voegde ze er nog aan toe.
Volgens ASGB-voorzitter Reinier Hueting is er heel wat wishful thinking. "Veel ziekenhuizen zijn nog maar aan elkaar aan het ruiken, er duiken ideologische verschillen op. Uiteindelijk zal er ook een taakverdeling komen, artsen vragen zich af wat ze gaan mogen doen", verwoordde hij de zorgen uit het veld.
Huisartsenwachtposten
In een volgend deel van het debat stelde de Vilvoordse huisarts Wilfried Geeraerts de vraag aan minister De Block of zij plannen heeft om de bezetting van de wachtposten uit te breiden naar de week. "Dat zou namelijk een zware belasting betekenen voor huisartsen."
"Een debat over de huisartsenwachtposten kan niet los gezien worden van de spoeddiensten", stelde Roel Van Giel (voorzitter Domus Medica) onmiddellijk. Spoedarts Ignace Demeyer (OLV Aalst) reageerde scherp. "Er is in ons land geen manier om patiënten op hun plichten te wijzen, en hen te laten inzien dat de spoeddienst of huisartsenwachtpost geen supermarkt is." De afgelopen nacht had er zich een patiënte op de spoed aangediend met... een gebroken gelnagel, zo getuigde hij.
Guy Tegenbos: "Met de triage lossen we dat toch op?" Dr. Demeyer haalde zijn schouders eens op. "Welke arts gaat tegen een patiënt zeggen die achter de gesloten deur van de spoedgevallen staat: sorry, get out?"
Reinier Hueting mengde zich ook in de discussie. "De gedachtegang is dat we naar netwerken gaan en een patiënt er maximaal 45 minuten over mag doen om bij een wachtpost te geraken. Ondertussen passeert hij langs drie spoed-diensten. Als je de deur openlaat op spoed zal het ook niet lukken." Tegen de 'pizzageneeskunde', die 's avonds voor de wachtposten zou zijn, zei hij nee. "Eerst triëren."
Criticasters van de triage werden door De Block de mond gesnoerd. "Als je naar de 112 belt, gebeurt daar toch ook een triage?" Wat de vraag (vrees) betreft om huisartsenwachtposten uit te breiden naar de week, zei ze: "Eerst orde op zaken stellen en de weekends proberen te dekken. Het is niet de bedoeling dat het leven van huisartsen op nog een andere manier overhoop wordt gegooid."
Patiënten hebben duidelijkheid nodig over welke weg ze moeten volgen, besloot topman van de Socialistische Mutualiteiten Paul Callewaert. Onder de panelleden was overigens niemand van een patiëntenorganisatie.