Huisarts sleutelfiguur bij vaccinatie van reizigers
Zelfs voor reizen in Europa loont het de moeite om de vaccinaties te controleren en advies te verlenen. Zo kan bijvoorbeeld hondsdolheid worden vermeden. Het percentage vaccinatie voor exotische reizen is lager dan 50 procent. Reizigers zouden dus best wat beter geïnformeerd worden.
Gaat u op reis, al dan niet naar exotische landen, voor zaken of plezier, dan kan u maar best vooraf medisch advies vragen bij de dokter. Dat is de boodschap die de specialisten willen verspreiden nu de zomer er weer aankomt. In november 2017 werd een peiling (1) uitgevoerd bij 763 Belgen.
Driekwart van hen was recent op reis geweest, van wie 27% naar exotische bestemmingen. Zowat 40% van de reizigers die naar exotische gebieden vertrokken, kregen voor vertrek geen informatie over de vaccins die dienden te worden toegediend. Uit de peiling blijkt dat 67% van de reizigers de aanbevelingen voor vaccinatie van de huisarts of van Travel Clinics zou volgen en 85% zelfs de niet-verplichte vaccinaties zou aanvaarden die de arts hen aanraadt.
Regel van 3R
Dr. Charlotte Martin (Travel & Vaccine Clinic, CHU Saint-Pierre) herinnert aan de essentiële stappen voor het spreekuur reisgeneeskunde: "Vaccins vormen natuurlijk de hoofdmoot, maar ook andere punten zijn belangrijk. Een nuttig mnemotechnisch middel is de 3R-regel: routine (tetanus, mazelen), required (verplicht: meningitis bij een reis naar Mekka, gele koorts...) en recommended. Je kan op spreekuur ook adviezen verschaffen, bijvoorbeeld over ontsmetting van water, seksueel overdraagbare infecties, muggen, hondsdolheid. De arts kan ook geneesmiddelen voorschrijven voor profylactische (malaria, diepe veneuze trombose) en curatieve (malaria, diarree, hoogteziekte) doeleinden. Het is inderdaad soms beter die producten in eigen land te kopen, vermits die geneesmiddelen niet overal beschikbaar zijn en bovendien nagemaakt worden."
Reisgeneeskunde slaat niet alleen op verre landen, ook in de nabije landen loert het risico dr. Charlotte Martin
"Maar let op", zo zegt Charlotte Martin, "reisgeneeskunde slaat niet alleen op verre landen, ook in de nabije landen loert het risico". Volgens de rapporten van het European Centre for Disease Prevention and Control is bijvoorbeeld het aantal gevallen van mazelen de laatste maanden significant gestegen. "Er zijn momenteel actieve haarden in Frankrijk en meer nog in Italië, Roemenië, Griekenland en Wit-Rusland. Mazelen is de meest besmettelijke ziekte ter wereld: één geval kan 12 tot 18 mensen contamineren. Daarom is een wijdverspreide vaccinatiedekking vereist. Als je mazelen oploopt tijdens een vakantie in Italië bijvoorbeeld, is de kans groot dat je het virus bij terugkeer in België zult verspreiden."
Hondsdolheid
In West-Europa komt rabiës niet meer voor bij huisdieren, maar nog wel bij vleermuizen. Dat is echter niet zo in Oost-Europa: daar wordt rabiës vooral overgedragen door honden. Theoretisch kan het virus zelfs door alle zoogdieren worden overgedragen.
"Over hondsdolheid wordt nauwelijks gesproken. De mensen vallen uit de lucht als je ze het risico uitlegt. De ziekte is nochtans 100% dodelijk. Daarom moet je dus te allen prijze de ziekte trachten te vermijden en in geval van blootstelling door bijtwonde of krabletsel moet je je snel laten behandelen. Je kan maar beter afstand houden van dieren en raak nooit zieke of dode dieren aan. Er bestaat ook een preventief vaccin dat almaar makkelijker te vinden en goedkoper is. Dat vaccin wordt geïndiceerd voor mensen die naar risicolanden reizen, en bij kinderen die naar die landen verhuizen."
Bij blootstelling moet je de wonde wassen met water en zeep en je snel naar een vaccinatiecentrum begeven voor toediening van vijf vaccins in enkele dagen tijd of twee herinneringsinjecties als je al gevaccineerd bent. "Dat werkt zeer goed. Het enige probleem is de beperkte beschikbaarheid van serum in een aantal landen. Reizigers die zich te voet of met de fiets verplaatsen, krijgen dan ook de raad mee zich te laten vaccineren, zodat ze ter plaatse nooit serum nodig zullen hebben", verduidelijkt Charlotte Martin.
Braziliaanse koorts
"Als je naar Brazilië reist, is het raadzaam je te laten vaccineren tegen gele koorts", raadt dokter Martin verder aan. "Dat vaccin is wel niet verplicht, maar is toch zeer belangrijk aangezien er momenteel een epidemie woedt in de twee grootsteden Rio de Janeiro en Sao Paulo. In 30 jaar tijd zijn tien toeristen - allen niet-gevaccineerd - gestorven aan gele koorts. De laatste maanden werden echter al 12 gevallen geregistreerd, gelukkig niet allemaal overleden, bij reizigers na hun terugkeer uit epidemische zones in Brazilië."
In België wordt gewoonlijk niet gevaccineerd tegen hepatitis A, maar je hoeft niet ver te reizen om het risico te zien stijgen, naar Roemenië bijvoorbeeld. "Kinderen vertonen niet veel symptomen, maar geïnfecteerde volwassenen kunnen een weliswaar zelden zeer ernstige geelzucht ontwikkelen, met een maandenlange vermoeidheid als gevolg. De infectie levert een levenslange bescherming op, net als het vaccin. Daarom is vaccinatie van jongeren en personen die lange, avontuurlijke reizen ondernemen, raadzaam en dat vanaf de leeftijd van tien jaar. Het hepatitis A-virus wordt immers zeer gemakkelijk overgedragen."
1.Axess Research