Richtlijnen voor aanpak bijwerkingen immunotherapie
Patiënten die immunologische checkpointremmers krijgen, kunnen een uniek geheel van bijwerkingen ontwikkelen. Die bijwerkingen kunnen meerdere organen aandoen en hoewel ze over het algemeen goedaardig zijn, kunnen soms ernstige, irreversibele en zelfs dodelijke reacties optreden.
Aangezien deze geneesmiddelen nog niet zo lang in de kliniek worden gebruikt, weten maar weinig artsen hoe ze de bijwerkingen moeten herkennen en behandelen. Bijwerkingen van immunotherapie kunnen eender wanneer optreden en eender welk orgaan aantasten. De frequentste bijwerkingen zijn huiduitslag, diarree, hypothyreoïdie en vermoeidheid. Andere bijwerkingen zijn ontsteking van de longen, de darmen en de lever, hormonale afwijkingen, nier-, hart- en neurologische problemen.
De ASCO en het NCCN (National Comprehensive Cancer Network) hebben multidisciplinaire panels georganiseerd om gezamenlijke richtlijnen op te stellen. De klinische richtlijnen zijn gebaseerd op een systematisch literatuuroverzicht en een informeel consensusproces. De richtlijnen betreffen enkel de immunologische checkpointremmers en niet de andere vormen van immunotherapie.
De belangrijkste aanbevelingen in de richtlijnen zijn:
- Over het algemeen kunnen immunologische checkpointremmers worden voortgezet in geval van lichte toxiciteit (graad 1) behalve bij neurologische of hematologische toxiciteit.
- Bij matige toxiciteit (graad 2) moeten de checkpointremmers worden opgeschort tot de symptomen en/of de laboratoriumwaarden weer verbeterd zijn tot een graad 1 of lager. Je kan corticosteroïden voorschrijven.
- Bij ernstige toxiciteit (graad 3) moeten de patiënten corticosteroïden in hoge dosering krijgen gedurende minstens zes weken. Uiterste voorzichtigheid is geboden als toch wordt beslist om de immunotherapie te hervatten na graad 3-toxiciteit.
- In geval van zeer ernstige toxiciteit (graad 4) moet de checkpointremmer definitief worden stopgezet.
- Het verdient aanbeveling specifiekere richtlijnen te raadplegen naargelang van het aangetaste orgaan.
Brahmer JR et al. Management of Immune-Related Adverse Events in Patients Treated With Immune Checkpoint Inhibitor Therapy: American Society of Clinical Oncology Clinical Practice Guideline. DOI: 10.1200/JCO.2017.77.6385 Journal of Clinical Oncology - Online gepubliceerd voor de papieren versie op 14 februari 2018. http://ascopubs.org/doi/full/10.1200/JCO.2017.77.6385