Naar een gerichte screening op prostaatkanker
Er is helemaal geen consensus over systematische bepaling van het PSA-gehalte bij de screening op prostaatkanker. De meeste richtlijnen staan daar niet achter. De richtlijnen raden wel aan om de screening te richten op mensen die risicofactoren vertonen.
Dankzij aanwinsten in de moleculaire biologie kennen we nu genetische varianten die het risico op prostaatkanker verhogen. Genotypering is nu ook vlotter toegankelijk geworden. Dat moet ons in staat stellen om de screening aan te passen aan het genetische risico. Een internationale groep heeft recentelijk een risicoscore ontwikkeld om het risico op en de leeftijd bij optreden van een agressieve prostaatkanker te voorspellen. Ze hebben die score ontwikkeld na analyse van meer dan 31.000 patiënten en de score werd vervolgens gevalideerd bij bijna 6.500 patiënten.
De auteurs hebben 54 SNP's (single nucleotide polymorfisme) geselecteerd om de risicoscore te berekenen. Die score blijkt een significante voorspeller van de leeftijd waarop de diagnose van agressieve prostaatkanker wordt gesteld. Het risico op een agressieve prostaatkanker op het ogenblik van de diagnose blijkt bijna 3-maal hoger bij mannen met een hoge risicoscore (> percentiel 98) dan bij mannen met een matig hoge score (percentiel 30 tot 70). De auteurs stellen dat het PSA-gehalte beter een agressieve kanker voorspelt bij patiënten met een hoge polygene risicoscore.
Seibert TM et al. Polygenic hazard score to guide screening for aggressive prostate cancer: development and validation in large scale cohorts. BMJ 2018; 360: j5757. doi: https://doi.org/10.1136/bmj.j5757 http://www.bmj.com/content/360/bmj.j5757