KCE pleit voor versterking Riziv-conventies

Het Federale Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg kreeg de vraag een evaluatietool te ontwikkelen voor de verschillende Riziv-conventies. Het ontwikkelde een instrument om de communicatie over kwaliteit en efficiëntie te bevorderen. Aanbeveling één luidt evenwel de consolidatie en ontwikkeling van conventies als financieringsinstrument.

Wouter Colson - 15 februari 2018

De vraag om een evaluatietool te ontwikkelen kwam van het Riziv zelf. Maar het Kenniscentrum kwam al gauw tot de conclusie dat dat niet louter een instrument moest zijn om het College van artsen-directeurs in staat te stellen de nodige informatie te verzamelen.

Meta-evaluatietool

Het KCE ontwikkelde een vragenlijst die een leerproces op gang moet brengen waaraan de zorgverleners in de multidisciplinaire teams én de actoren binnen het Riziv aan deelnemen. Meer dan op cijfers komt zo de nadruk te liggen op het verhaal - al omvatten de elf aanbevelingen van het rapport ook de ontwikkeling van performantie-indicatoren en van een efficiënt datamanagementsysteem.

Het evaluatie-instrument moest ook breed zijn omdat de conventies gebruikt worden voor een erg uiteenlopend gamma van diensten. Ze bleken niet alleen een flexibel financieringsinstrument om revalidatie te organiseren maar ook multidisciplinaire zorg voor complexe pathologieën.

Riziv-conventies zijn er voor zuurstoftherapie, diabeteszorg, dementie, zeldzame erfelijke metabole aandoeningen, premature baby's, ongewenste zwangerschap,... Er zijn in totaal nog 34 Riziv-conventies - dat is zonder de conventies gerekend die ondertussen een bevoegdheid zijn van de Gemeenschappen, na de laatste staatshervorming.

Akkoordraad

Zowel het Riziv (het College van artsen-directeurs) als de zorgverleners vinden de conventies een handig mechanisme. Ze zijn evenwel te veel ad hoc tot stand gekomen - het KCE pleit voor een globale visie over de doelstellingen en de rol van de conventies in de gezondheidszorg. Een aanbeveling voor de federale minister van volksgezondheid luidt dat een optimale aanwending van het systeem een adequaat budget vereist.

Een belangrijk mankement van het huidige systeem is het gebrek aan transparantie en communicatie. Zorgverleners en instellingen vinden dat het Riziv een zuivere top-downaanpak hanteert. Bij het College van artsen-directeurs heerst er frustratie omdat men geen hefbomen heeft om de kwaliteit en de efficiëntie te verbeteren.

Het Kenniscentrum beschrijft een vicieuze cirkel, waarbij zorgverleners controlemechanismen proberen te omzeilen om het systeem werkbaar te houden, en van de weeromstuit het College de controlemechanismen probeert te versterken. Het meta-evaluatietool moet die cirkel helpen doorbreken, en het vertrouwen en de dialoog tussen de actoren herstellen.

Om het gevoel van controleverlies bij alle betrokken weg te nemen, pleit het KCE ook voor het stimuleren van de 'Akkoordraden', waar vertegenwoordigers van het College en de zorgverleners overleg kunnen plegen. Er moet een Akkoordraad komen voor elke conventie (nu is dat systeem niet algemeen), en die moet ook op geregelde tijdstippen samenkomen (sommige Akkoordraden zijn in geen jaren meer bijeen geweest).

Nog een greep uit de aanbevelingen:

• Het College van artsen-directeurs moet betere ondersteuning krijgen om het management van de conventies aan te pakken.
• Oude conventies moet het Riziv herbekijken, onder meer met het oog op kwaliteitsmonitoring.
• De instellingen moeten de overeenkomsten met het Riziv binnen de conventies bekend maken aan de zorgteams.
• De resultaten van de evaluatie van de conventies moeten openbaar zijn.
• Conventies moeten scenario's bevatten om de overeenkomst bij te sturen en, zo nodig, te beëindigen. Dat houdt toezicht in maar maakt het systeem ook beter voorspelbaar voor de zorgverleners.