De tien geboden voor e-health

De Nationale Commissie van 20 november was grotendeels aan de informatisering van de gezondheidszorg gewijd. Riziv-baas Jo De Cock die de vergadering leidt, vatte de discussie in tien punten samen. Bvas-voorzitter Marc Moens geeft ze weer - met wat eigen accenten.

Wouter Colson - 27 november 2017

Het grootste deel van de vergadering van de NCAZ op 20/11/2017 ging naar een uitgebreide presentatie door vertegenwoordigers van de SSMG - met een kritische blik op het Belgische e-health-landschap op grond van een bevraging van de leden - gevolgd door een dicussie over de informatisering van de zorg.

Het Collège de médecine générale (CMG) - waar SSMG samen lid van is met Absym, GBO, de Waalse universitaire huisartsencentra en de koepelorganisaties van kringen - had in een eerder publiek gemaakt bericht ook vragen geformuleerd bij de veiligheid van de datacollectie over de zorgtrajecten. De pseudonimisering zou niet voldoende de anonimiteit van de gegevens verzekeren.

Het valt Marc Moens op dat Franstalige artsen met heel wat twijfels en bezwaren zitten die aan Vlaamse zijde niet te horen zijn.

Er volgde op de vergadering ook tamelijk technische toelichtingen bij de vragen over de veiligheid.

Conclusies

Voorzitter van de Commissie, Jo De Cock, vatte op het eind van de vergadering de discussie over de hele informatisering van de gezondheidszorg samen in tien punten. Marc Moens zet ze op een rijtje.

1. De gebruikers, de softwareontwikkelaars en het Riziv moeten rond de tafel gaan zitten om zaken te bespreken. Gebruikers zijn de zorgverleners, de artsen - maar, stipt Moens aan, eigenlijk ook de Verzekeringsinstellingen. Eveneens, om (nieuwe) toepassingen uit te testen moeten alle partijen tezamen gezet worden - tot ze voor alle problemen de oplossing hebben gevonden. We hoorden al eerder over 'ketentests'; maar volgens Moens heeft men het nu liever over 'go life'.
   
2. Een punt waar de artsensyndicaten veel vragen bij hebben, is de veralgemening van het geneesmiddelenvoorschrift. Prangende vraag: gaat die nu op 1 januari of op 1 mei van start. Uitsluitsel daarover volgt pas op 4 december, wanneer de nota daarover op het Verzekeringscomité goedgekeurd moet worden.
   
3. Artsen moeten voor problemen met hun pakket eerst en vooral support krijgen van de helpdesk van de eigen leverancier. Ze mogen met hun vragen niet steeds van het kastje naar de muur gestuurd worden. (Volgens Moens zal de nieuwe Programmawet bepalingen bevatten over de verplichtingen van de softwarevendors, zoals met betrekking tot het organiseren van helpdesks, het tijdig beschikbaar maken van updates.)
   
4. Aan de communicatie tussen de eerste en de tweede lijn over de ziekenhuishubs moet verder gesleuteld worden. Problemen moeten geregistreerd en geïnventariseerd worden.
   
5. De performantie van de systemen moeten beter zijn. Dat een service 99% van de tijd correct werken, klinkt op het eerste gezicht misschien goed, maar het betekent dat het systeem meer dan 3,5 dagen op een jaar plat ligt. Frank Robben had het op de Commissie over 99,5% van de tijd, maar Marc Moens rekent uit dat wanneer bij een procedure vijf eHealth-services die 99,5% van de tijd goed werken, het dan 2,5% van de tijd fout loopt.
   
6. Jo De Cock noteerde dat de performantie moet worden gemonitord, met duidelijke rapportering en opvolging.Volgens Jo De Cock moet de gezondheidszorg de kansen grijpen die er liggen voor administratieve vereenvoudiging. De overheid denkt evenwel te vaak dat informatisering zonder meer gelijkstaat aan vereenvoudiging, zo luidt het commentaar van Moens daarop: "Natuurlijk kan informatisering de zaken vereenvoudigen. Maar dat moet dan weloverwogen gebeuren."
   
7. "De opvolging van GMD's in MyCarenet is iets waar ik alle huisartsen over hoor klagen", zegt Moens. "De ziekenfondsen gebruiken allemaal eigen codes om de fouten te noteren. Het is voor een arts onbegonnen werk om te controleren of zijn GMD's correct uitbetaald zijn. De facturatie moet helemaal transparant verlopen Dat moeten de ziekenfondsen zo organiseren."
   
8. Jo De Cock meldt dat het e-attest in januari 2018 beschikbaar zal zijn. "Dat is over zes weken", stelt dr. Moens een beetje verbouwereerd vast.
   
9. Ook specialisten in ambulante praktijken moeten aan de informatisering kunnen deelnemen - een punt dat de Bvas-voorzitter ook nauw aan het hart ligt. "In de ambulante zorg is alle aandacht altijd naar de huisartsen gegaan, stelt hij, het terrein van de ambulante specialisten is verwaarloosd. Er is voor de informatisering van deze sector nooit een budget vrijgemaakt - er zijn geen financiële incentives gegeven. Sommige groepen van specialisten - oogartsen, reumatologen, ... hebben zelf dan maar een dossier ontwikkeld. Maar de laatste tijd hebben commerciële firma's deze markt ook ontdekt. Nu dreigt dan weer een wildgroei. Er is nog niets gebeurd om wat structuur te brengen op het terrein."
   
10. Jo De Cock sloot af met wat hij 'het laaghangend fruit' noemde. De invoering van LOINC in de klinische biologie, van een gestructureerd protocol voor de rapportering van beeldvorming, van SNOMED-CT. "Er was jammer genoeg geen tijd meer over om daarop te reageren, want dat fruit hangt helemaal niet laag", zegt Moens. Om het voorbeeld van LOINC te geven, een universele taal waarmee klinische labs informatie uitwisselen, met dat internationale systeem is men al veel jaren bezig.Het gaat om heel complexe ondernemingen.