Arts en patiënt staan overheveling naar thuiszorg in de weg
In het kader van de hervorming van de ziekenhuisfinanciering zijn er in ons land proefprojecten thuiszorg opgestart. Toch neemt de overheveling van ziekenhuis naar (t)huis nog geen vlucht. Zorgprofessionals en patiënten vormen zelf de grootste barrière, blijkt uit Nederlands onderzoek.
In mei 2016 deed minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Maggie De Block een oproep tot het indienen van proefprojecten in de thuiszorg. Het een en ander kadert in de hervorming van de ziekenhuisfinanciering. Zo moet naar de toekomst toe worden bekeken hoe het verblijf in het ziekenhuis kan beperkt worden in duur. Maar daarvoor moet eerst de thuiszorg worden versterkt, en moet de zorg van de ziekenhuizen enerzijds en de thuiszorg anderzijds naadloos op mekaar aansluiten.
Een Nederlands strategisch adviesbureau voor de gezondheidszorg berekende vorig jaar dat 46% van de zorg die in het ziekenhuis plaatsvindt, ook thuis zou kunnen gebeuren. Recent bracht het een studie uit over barrières die de overheveling van de zorg van ziekenhuis naar huis zouden kunnen vertragen.
Vier barrières
De eerste en belangrijkste barrière zijn de mensen zelf, schrijven de onderzoekers. Het gaat daarbij om zowel de zorgverstrekkers als de patiënten zelf.
"Het organiseren van zorg thuis kan een stuk complexer zijn dan in het ziekenhuis en vraagt vaak om een samenwerking tussen meerdere zorgverleners en organisaties. Bovendien vraagt het ook van de individuele zorgverlener om nieuwe vaardigheden, zoals het coördineren van zorg. Momenteel is er nog te weinig aandacht voor het aanleren van deze nieuwe vaardigheden."
Een tweede hinderpaal is het gebrek aan betrouwbare data. Hoe stel je vast welke patiënt thuis kan worden behandeld, en wanneer grijp je als arts op afstand in? Grondige en gestructureerde data-analyse en met name risicoanalyse is daarvoor essentieel, aldus de onderzoekers.
Een derde barrière is financieel van aard. "Ten eerste heerst nog altijd het idee dat zorg thuis minder efficiënt en dus duurder is", schrijven de onderzoekers. "Ten tweede ervaren - of geloven - veel mensen dat zorg thuis niet zal worden vergoed. Er moeten nieuwe, passende financiële afspraken worden gemaakt."
Tot slot vormen infrastructuur en logistiek de vierde en laatste barrière. "Zorg thuis kan een logistieke nachtmerrie zijn - hoe krijg je alle spullen, techniek, verbindingen én soms ook medisch personeel thuis?"
Kopiëren
De oplossing ligt volgens het onderzoek in het kopiëren van succesvolle voorbeelden. "Op dit moment springen de initiatieven in het overhevelen naar thuiszorg als paddenstoelen uit de grond, maar daarbij wordt het wiel steeds opnieuw uitgevonden", constateren de onderzoekers. "En dat terwijl voor 90 procent van de patiënten geldt dat hun zorgpad in vrijwel alle ziekenhuizen voorkomt. Ziekenhuizen kunnen dus van elkaar de kunst afkijken of gezamenlijk zorg naar huis brengen."