Circadiaans ritme levert Nobelprijs Geneeskunde op
Drie Amerikaanse onderzoekers - Jeffrey Hall (1945), Michael Rosbash (1944) en Michael Young (1949) - zullen op 10 december 2017 uit handen van Koning Karel Gustaaf van Zweden de Nobelprijs Geneeskunde ontvangen. Zij ontrafelden de moleculaire mechaniek achter circadiaanse ritmes die ons gedrag, slaap, hormonenhuishouding, bloeddruk, hartritme, lichaamstemperatuur, alertheid en zoveel meer aansturen.
Zet mensen voor een week in een afgesloten, donkere ruimte en zij zullen hun dag-nacht-ritme - min of meer - behouden. Zelfs al krijgen zij geen externe informatie over dag en nacht, licht of donker, hun biologische klok zal aangeven wanneer ze moeten slapen of waken. Eén kleine slag om de arm: de menselijke biologische klok staat afgesteld op ietsje meer dan 24 uur. Daarom de 'min of meer' en het woord 'circa' in het gelijknamige ritme.
Elk levend wezen op de aardbol kent circadiaanse ritmes. Van dagvogels en nachtvogels over regenwormen tot zelfs planten. Na elke nacht draaien planten bijvoorbeeld hun bladeren in de richting van de opkomende zon. Ook als die niet opkomt. Maar wel als gevolg van een interne biologische klok.
Circadiaanse ritmes en biologische klokken spelen dan ook een belangrijke rol in het menselijk functioneren en de gezondheid. Ze zijn betrokken bij slaappatronen (denk maar aan de befaamde jetlag), eetgedrag, vrijstelling van hormonen, bloeddruk, lichaamstemperatuur, metabole processen, neurologische en psychiatrische aandoeningen, ontstekingen tot zelfs kanker.