Baarmoederhalskanker: klassieke chemo-radiotherapie blijft standaard
In 2012 werden wereldwijd 528.000 nieuwe gevallen van baarmoederhalskanker geregistreerd en zijn 266.000 vrouwen eraan gestorven. Bij veel patiënten wordt de diagnose in een gevorderd stadium gesteld, vooral in ontwikkelingslanden.
De standaardbehandeling bestaat sinds 1999 in een combinatie van radiotherapie en chemotherapie met een platinaverbinding. Die combinatie geeft betere resultaten dan alleen radiotherapie.
"Maar zelfs met chemo-radiotherapie zal 25 tot 40% van de patiënten een recidief ontwikkelen en sterven. Er is dus nood aan een betere behandeling", zei de eerste auteur van de studie, dr. Sudeep Gupta (Mumbai, India). "Eerdere studies hadden aangetoond dat een neoadjuvante chemotherapie gevolgd door chirurgie betere resultaten geeft dan radiotherapie alleen, maar geen enkele studie had die strategie vergeleken met de standaardbehandeling, zijnde chemo-radiotherapie." Deze studie heeft de twee behandelingen vergeleken.
De studie werd uitgevoerd bij 633 patiënten met een spinocellulair carcinoom van de baarmoederhals stadium IB2, IIA of IIB die nog geen behandeling hadden gekregen. De patiënten werden gerandomiseerd naar een neoadjuvante chemotherapie (paclitaxel 175 mg/m² en carboplatine AUC 5-5 om de drie weken, drie keer) gevolgd door een radicale hysterectomie of naar chemo-radiotherapie, met standaardradiotherapie van het bekken (EBRT 40 Gy/20 fracties/5 weken + HDR 7 Gy/vijf keer) plus cisplatine (40 mg/m²/week, vijf keer). Het primaire eindpunt van de studie was de ziektevrije overleving; andere eindpunten waren de recidiefvrije overleving en de kankersterfte.
Onverwachte resultaten
Na een mediane follow-up van 58,5 maanden hebben 30% van de patiënten die werden behandeld met chemotherapie en chirurgie, en 23% van de patiënten die werden behandeld met chemo-radiotherapie, een van de items van het primaire eindpunt bereikt. De ziektevrije overleving na vijf jaar bedroeg 69,3% in de groep die werd behandeld met chemotherapie en chirurgie, en 76,7% in de groep die werd behandeld met chemo-radiotherapie (p = 0,038).
"We hadden het dus bij het verkeerde eind: onze uitgangshypothese blijkt fout te zijn", legde Sudeep Gupta uit. "De ziektevrije overleving na vijf jaar was minder goed na chemotherapie plus chirurgie dan met de standaardbehandeling, zijnde chemo-radiotherapie."
Bij analyse van de doodsoorzaken werd geen significant verschil in overleving tussen de twee groepen gemeten. De ziektevrije overleving was echter veeleer beter in de chemo-radiotherapiegroep.
"Klassieke chemo-radiotherapie blijft dus de standaardbehandeling bij patiënten met een gevorderde baarmoederhalskanker", concludeerde Sudeep Gupta. Dr. Amita Maheshwari, collega van dr. Gupta, bevestigde dat het ziekenhuis van Mumbai, het grootste kankercentrum in India, nog andere, grootschalige studies uitvoert die binnenkort zullen worden gepresenteerd. Die zullen allicht uitmonden in een betere behandeling en aanpak van dergelijke patiënten.
Het onderzoek gaat verder
"Baarmoederhalskanker wordt veroorzaakt door het humane papillomavirus (HPV) en kan worden voorkomen door screening en vaccinatie", voegde Sandro Pignata (Napels, Italië), expert van de ESMO, eraan toe. "Daardoor is het aantal gevallen van baarmoederhalskanker in Europa gedaald, terwijl de incidentie hoog blijft in ontwikkelingslanden (84% van de gevallen in de wereld - WCRF), die niet altijd beschikken over moderne radiotherapie. In dat geval is een neoadjuvante chemotherapie gevolgd door chirurgie misschien wel de beste optie."
Sandro Pignata onderstreepte dat de EORTC een soortgelijke studie uitvoert. Dat is de tweede studie die neoadjuvante chemotherapie gevolgd door resectie van de tumor vergelijkt met chemo-radiotherapie, de standaardbehandeling. "Als de EORTC-studie afgelopen is, zal een analyse van de samengevoegde resultaten van de twee studies ons allicht wijzer maken en ons leren wat de beste behandeling is voor baarmoederhalskanker", concludeerde hij.
Gupta S et al. Neoadjuvant chemotherapy followed by surgery (NACT-surgery) versus concurrent cisplatin and radiation therapy (CTRT) in patients with stage IB2 to IIB squamous carcinoma of cervix: A randomized controlled trial (RCT). ESMO2017 Abstract #928O.