Terugbetaling geestelijke gezondheidszorg: doe het goed én doe het nu
Huisartsen steunen voluit de terugbetaling van eerstelijnspsychologische zorg binnen kwalitatieve samenwerkingsverbanden. Dat blijkt uit een recente bevraging van mijn ziekenfonds onder Vlaamse huisartsen.
Het is mijn overtuiging dat huisartsen zeker in de eerstelijnszorg een centrale rol innemen in de eerstelijnszorg. Vandaar dat ik het meer dan relevant vond om te peilen wat de mening van huisartsen over de mogelijke organisatie van een eerstelijnspsychologische zorg.
Het is u wellicht bekend, dit dossier staat ondertussen volop in de actualiteit met de aankondiging van Minister De Block om de klinisch psycholoog terug te betalen. Over dit dossier, heeft het Federaal Kenniscentrum vorig jaar een interessant rapport geschreven, waar veel naar wordt verwezen, ook door de Minister.
De vragen van onze enquête waren dan ook geïnspireerd op dit rapport.
Resultaten
Enkele van de meest opvallende resultaten waren een grote steun (90%) voor het opstarten van een toegankelijke eerstelijnspsychologische zorg, aangevuld met een op doorverwijzing beperkt toegankelijke tweedelijns gespecialiseerde zorg.
Als er één sector is waar de terugverdieneffecten zeer reëel kunnen zijn, dan is het de eerstelijnspsychologische zorg.
Er is ook een algemene consensus (96%) om de eerstelijnspsychologische zorg te laten uitvoeren door klinisch psychologen (of gelijkgestelde orthopedagogen) met een erkende specifieke eerstelijnspsychologische opleiding.
Het werken van psychologen op de eerste lijn binnen een lokaal multidisciplinair netwerk kan eveneens rekenen op de steun van 84% van de huisartsen. En ook de samenwerking van eerstelijnspsychologen met de gespecialiseerde tweedelijnsvoorzieningen zoals de Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGG) of Centra voor Ambulante Revalidatie (CAR) wordt door 87% van de huisartsen onderschreven.
Ook interessant: 95% van de huisartsen meent dat gebruik psychofarmaca door terugbetaling psycholoog teruggedrongen kan worden. Of een doorverwijzing voor de eerstelijnspsycholoog nodig is, daarover is de mening quasi gelijkelijk verdeeld: 53% vindt doorverwijzing niet écht nodig en 47% eerder wel.
Lessen
De lessen die ik alleszins - en tot mijn grote voldoening - trek uit deze bevraging is dat er onder de huisartsen een breed draagvlak is om werk te maken van een terugbetaling van eerstelijnspsychologische zorg.
En nog belangrijker: dat er vooral een grote steun is om deze terugbetaling te doen op een serieuze wijze, dus rekening houdend met een aantal voorstellen van het Kenniscentrum rond kwaliteitseisen, samenwerking, doorverwijzing en inbedding in netwerken.
Wat ik wel wil aanstippen is dat ook de betaalbaarheid van deze zorg een cruciaal punt is. Niet alleen bekeken vanuit het RIZIV maar ook voor de patiënt. Het naleven van afgesproken en vaste tarieven moet zeker als voorwaarde overwogen worden voor terugbetaling vanuit de ziekteverzekering.
De reeds aangehaalde belofte van Minister De Block om werk te maken van een terugbetaling van de psycholoog tegen einde volgend jaar (2018) is uiteraard goed nieuws maar komt mijns inziens toch rijkelijk laat.
Vooral het voorziene budget van 22,5 miljoen euro is toch wel problematisch. Als we weten dat er een prevalentie is van ca. 650.000 personen, dan spring je niet ver met deze 22,5 miljoen euro. Dit komt neer op 35 euro per patiënt (650.000 : 22,5 mio) en dat voor de totale behandeling!
Vandaar mijn oproep aan de Minister: werk de terugbetaling van de eerstelijnspsychologische zorg op een degelijke manier uit. Voorzie grondig overleg binnen de ziekteverzekering met alle betrokkenen, inclusief de huisartsen. En vooral: maak hiervoor meer middelen vrij.
Als er één sector is waar de terugverdieneffecten zeer reëel kunnen zijn, dan is het hier. En dat zowel binnen de gezondheidszorg, door bijvoorbeeld het minder voorschrijven van psychofarmaca. Als ook buiten de gezondheidszorg met minder arbeidsongeschiktheid of burn-outs.