Kost wachtpost hangt samen met gebruik
Uit de audit van de huisartsenwachtposten blijkt dat er een enorme variatie is in de organisatie van de wachtposten, en dat de huisartsen van dienst in de nachtelijke uren weinig patiënten zien. We konden de cijfers inkijken en presenteren u de resultaten.
De audit bevat een kwantitatieve en een kwalitatieve analyse. Voor de kwantitieve analyse nam het consultatiebureau Möbius vooral de financiële rapporten en activiteitenverslagen van de wachtposten onder de loep.
Voor de kwalitatieve analyse werd een bevraging georganiseerd, interviews afgenomen, focusgroepen gehouden, ... We gaan hier maar even in op de kwalitatieve analyse: men wil vanuit de vaststellingen tot een verbetering van de situatie komen.
Algemene kosten
De audit analyseert eerst de algemene kosten van de wachtposten. Verplaatsingskosten (32%), onthaal (23%), coördinatie (12%), huisvesting (7%) en administratie (6%) maken het gros (80%) uit van de werkingskosten.
De grote variatie tussen de wachtposten lijkt vooral op historische gronden verklaarbaar. Er is een matig verband tussen het aantal interacties (raadplegingen plus huisbezoeken) en de werkingskosten.
Er is nauwelijks een verband tussen de werkingskosten en het aantal inwoners in het gebied van de wachtpost, met de bevolkingsdichtheid of met de grote van het gebied.
Wachtposten in cijfers:
gemiddelde werkingskost: 286.732 euro
gemiddeld aantal deelnemende huisartsen: 70
gemiddeld aantal huisbezoeken per jaar 1.495
gemiddeld aantal consultaties per jaar: 4.402
Een consultatie in een wachtpost kost 24,86 euro. In een wachtpost met minder dan 5.000 interacties per jaar bedraagt de gemiddelde (werkings)kost per patiëntencontact zelfs 40,30 euro.
Maar de gemiddelde (werkings)kost per patiënt daalt tot 18,63 euro bij meer dan 5.000 interacties per jaar en tot 18,35 euro bij meer dan 10.000 interacties.
Transport
Ook de kost van een huisbezoek hangt samen met het volume. Maar de verp
- laatsingswijze van de arts weegt hier sterk door in de kost. 61% van de wachtposten doet een beroep op een externe firma voor wagen en chauffeur om de huisarts tot bij de patiënt te brengen - wat gemiddeld 74,91 euro per huisbezoek kost.
- Zelf een chauffeur inhuren vermindert de kosten. Tot 48,70 euro per huisbezoek als de wachtpost ook de wagen huurt (15%), tot 44,48 euro als de wachtpost over een eigen wagen beschikt (5%).
- De goedkoopste optie is als de huisarts zelf rijdt, wat in 15% van de wachtposten gebeurt, en wat de kost verder omlaag brengt tot 10,46 euro per huisbezoek.
We moeten hier wel aan toevoegen dat de optie met chauffeur niet voor het gemak van de huisarts wordt gekozen: het gaat hier om een veiligheidsmaatregel.
Schaalvoordeel
De kosten voor onthaal, coördinatie en administratie liggen globaal hoger in wachtposten met meer patiëntencontacten - maar de kost per patiëntencontact ligt er wel duidelijk lager. Er is een belangrijk schaalvoordeel, stelt de audit vast.
Wachtposten die het gebouw tijdens de week doorverhuren, besparen gemiddeld 34% van de 'huurkosten'.
Nachtelijke uren
De meeste wachtposten blijven 's nachs open. Tegenover 24 posten die 's nachts de deuren sluiten zijn er 42 die vrijwel de hele tijd open zijn. Zes wachtposten beginnen pas zaterdagochtend maar blijven de rest van het weekend open.
Maar het aantal nachtelijke consultaties en huisbezoeken ligt laag. De cijfers daarover zijn gebaseerd op 21 wachtposten die voldoende precies het tijdstip van interacties noteerden.
| Consultaties | Huisbezoeken | |
| Gemiddeld aantal | 2,4 | 1,23 |
| Grootste aantal | 7,7 | 2,52 |
| Kleinste aantal | 0 | 0,15 |
| Mediaan | 1,99 | 1,12 |
| <5.000 interacties | 0,74 | 0,92 |
| 5.000-10.000 | 1,26 | 1,25 |
| >10.000 interacties | 4,12 | 1,32 |
Of een wachtpost 's nachts open speelt een grote rol in werkingskosten. Maar een nachtelijk huisbezoek kan wel heel belangrijk zijn, bleek uit de kwalitatieve analyse, en kan bijvoorbeeld voorkomen dat een patiënt uit een rusthuis naar het ziekenhuis wordt overgebracht.
Effectieve gebruik
Wat het effectieve gebruik in het algemeen betreft, boeken wachtposten sterk uiteenlopende resultaten: 36% van de wachposten heeft dagelijks meer dan 100 patiëntencontacten per 100.000 inwoners. De mediaan is 89 patiëntencontacten.
Dat er een spoed dicht in de buurt van een wachtpost ligt, heeft een invloed op het aantal patiëntencontacten maar die is niet doorslaggevend.
Alternatief scenario?
Met een simulatiemodel wil de audit de kost van alternatieve scenario's berekenen. De bedoeling van de audit is de werking van wachtposten te rationaliseren en tot een meer top-down-sturing te komen.
In de kwalitatieve analyse legt de audit er de nadruk op dat schaalvergroting door meer 'synergie' tussen de wachtposten de werkingskosten kan drukken.
De audit heeft het over groepering van de wachtposten tijdens de nachtelijke uren, regionale coördinatoren, raamcontracten voor het vervoer,voor de software,...
Maar artsen wijzen ook op het belang van het invoeren van een (telefonische); triage.