Bestuursplan voor een EBP-beleid
Hoe kan ons land de inspanningen om evidence-based instrumenten voor de zorgpraktijk te ontwikkelen beter samenbrengen en afstemmen op de meest dringende behoeften? Wat moet men doen opdat EB-richtlijnen ook effectief beter tot de praktijk zouden doordringen? Het KCE is gevraagd een concreet model voor te stellen.
Minister De Block stelde enkele maanden geleden een conceptnota op om de EBP-inspanningen in België beter te bundelen en beschikbare richtlijnen beter tot bij de diverse zorgverstrekkers te brengen (zie AK2488). Daarover publiceert het Federaal Kenniscentrum nu een eerste rapport.
Het rapport geeft de voorkeur aan de term evidence based practice in plaats van evidence based medicine om meer de nadruk te leggen op het multidisciplinaire karakter van richtlijnen. Ook verpleegkundigen, kinesitherapeuten en andere zorgverstrekkers moeten in hun praktijk de afweging maken tussen de eigen klinische ervaring, de beschikbare evidence en de voorkeuren en prioriteiten van hun patiënt.
Levenscyclus
In ons land zijn heel wat organisaties betrokken bij het ontwikkelen en verspreiden van richtlijnen. De bedoeling is deze activiteiten beter te coördineren. Het rapport dat het KCE nu publiek maakt beschrijft een bestuursplan: het stelt een structuur voor die de inspanningen beter moet stroomlijnen.
Deze structuur moet zorgen voor een doelgerichtere financiering en selectie van onderwerpen waarover richtlijnen het meest wenselijk zijn, een efficiëntere bewaking van de kwaliteit en de deadlines,...
Het KCE stelt een model voor dat gebaseerd is op de levenscyclus van EBP-richtlijnen en -instrumenten: het bepalen van de prioriteiten, de ontwikkeling, de validatie, de verspreiding, de implementatie en de evaluatie (het effect van de richtlijn op de praktijk).
Centrale aansturing
De expertise voor elke van deze fase zal worden gebundeld in zes cellen of 'platformen'. Een centrale stuurgroep, waarin de verschillende overheidsinstanties vertegenwoordigd zijn, waakt over de strategische planning binnen dit geheel. Deze stuurgroep stelt een meerjarenplan op.
In een eerste fase kan het KCE, zoals voorgesteld in de conceptnota van de minister, de coördinatie en het operationele beheer op zich nemen. In een latere fase moet een nieuw onafhankelijk orgaan (een 'network administrative organization') die taak overnemen.
Het operationeel beheer wordt bijgestaan door een EBP-raad en een adviescomité, waarin de verschillende partners zetelen: de betrokken organisaties, de 'gebruikers' van de richtlijnen , de patiënten en ziekenfondsen. Deze instanties kunnen voor feedback zorgen.
Financiering
Het KCE berekende dat de FOD Volksgezondheid, het Riziv en de FAGG samen ongeveer 8,12 miljoen euro besteden aan EBP-projecten. Door de fragmentatie van de inspanningen is het moeilijk het totale plaatje te maken. Ook de deelstaten, bijvoorbeeld, financieren een aanta l zaken.
Hier meer coherentie en transparantie in brengen is de opzet van het hele plan. Een evenwichtiger verdeling van het budget over de zes fasen van de EBP-cyclus, meer investeren in de implementatie bijvoorbeeld, is een mogelijke opgave. Dat brengt misschien een nieuwe taakverdeling mee tussen de verschillende organisaties.
Middelen kunnen mogelijk efficiënter ingezet worden door een goed bevonden richtlijn uit het buitenland aan te passen in plaats van één helemaal zelf te ontwikkelen.
De conceptnota gaat er wel vanuit dat onafhankelijke geneesmiddeleninformatie een aparte pijler blijft binnen het EBP-landschap. Die integreert BCFI, Farmaka en BAPCOC en het beleid berust bij het FAGG.
Implementatie
Een tweede rapport zal in het najaar verschijnen en gaan over de verspreiding en de implementatie van richtlijnen - de bedoeling van EBP is niet zozeer om richtlijnen te ontwikkelen maar vooral om ze ook toe te passen in de praktijk.
Het KCE-rapport 284 dat eerder dit jaar verscheen liet juist zien dat er op dat vlak in ons land nog een weg af te leggen is en dat er gezocht moet worden naar doeltreffende methoden om de toepassing van EBP-richtlijnen te bevorderen.
KCE-rapport 291: Naar een geïntegreerd evidence-based practice plan in België - deel I: bestuursplan. Voorlopig is alleen de synthese beschikbaar op www.kce.fgov.be..