Eerstelijnsgezondheidszorg - de grote blinde vlek!
Door alle (terechte) aandacht en bezorgdheid voor de federale plannen voor hervorming van de ziekenhuisfinanciering verliezen we wel eens uit het oog dat er ook steeds meer bevoegdheden bestaan op Vlaams niveau.
Daar heeft men onder andere de mond vol van zogenaamde samenwerkingsinitiatieven eerstelijnsgezondheidszorg, 'SEL 's.
Zorg coördineren
Uiteraard is iedereen voorstander van een optimale eerstelijnsgezondheidszorg. Het tegendeel zou verontrustend zijn. Volgens de actueel gangbare definitie kan men 'de eerste lijn of eerstelijnsgezondheidszorg samenvatten als rechtstreeks toegankelijke hulp en zorg.
Daaronder vallen de huisartsen, thuisverpleegkundigen, vroedvrouwen, ergo- en kinesitherapeuten, podologen, eerstelijnspsychologen en psychotherapeuten, psychiatrische thuiszorg, diëtisten, apothekers, tandartsen, ...'
Ben ik vooringenomen als ik hierin een 'blinde vlek' ervaar? Bemerkt u enige verwijzing naar 'artsen-specialisten'?
Waarom blijft de Vlaamse Overheid na ruim 13 jaar de artsen-specialisten uitsluiten uit de eerstelijnsgezondheidszorg?
Ook de meeste 'specialisten' zijn er van overtuigd dat de huisarts een cruciale rol speelt en bij uitstek een specialist is om de zorg rond die patiënt te coördineren, te optimaliseren, doelgerichter te maken en in goede banen te leiden op de meest diverse momenten tijdens het leven van een patiënt.
Maar impliceert dit dat andere specialisten afwezig zijn in de eerste lijn?
Meer eerstelijn
Zo worden er noodzakelijkerwijze massa's urgenties en traumata bij voorheen perfecte gezonde burgers op adequate wijze opgevangen door een leger aan specialisten - ik bespaar u de opsomming.
Geen van hen beoogt ook maar enige inmenging in de 'huisartsgeneeskunde' maar ze vervullen een belangrijke rol binnen de eerste lijn.
Zonder ook maar enige afbreuk te doen aan de competenties van de huisartsen kunnen we gerust stellen dat ze anno 2017 nog moeilijk performant kunnen werken zonder direct beschikbare bijkomende klinische biologie en medische beeldvorming. Dit blijkt trouwens ook uit hun profielen.
Daarenboven zijn heel wat specialismen gewoonweg niet weg te denken uit de eerstelijn: pediatrie, dermatologie, gynaecologie, oftalmologie, MKA, neus-keel-oor, ...
Doorverwijzing
Patiënten die lijden aan een ernstige chronische aandoening (oncologie, auto-immuunziekten, metabole aandoeningen, diverse internistische aandoeningen, ...) worden steeds adequater en vroegtijdiger verwezen door de huisarts.
Zolang ze geen co-morbiditeiten ontwikkelen en vooral nood hebben aan specifieke specialistische opvolging zal de rol van de huisarts minder prominent zijn. Zo goed als elke specialist zal de rol van de huisarts consequent benadrukken bij de patiënt wanneer co-morbiditeiten of zich extra medische problemen voordoen. Maar wie zit op dat moment in welke lijn?
Wat met die 'uitbehandelde' oncologische patiënt? Uiteraard zal meestal de huisarts het best geplaatst zijn om adequate begeleiding te bieden/organiseren! Maar eigenlijk is dit 'vierdelijnszorg'? Bemerkt u stilaan de absurditeit?
Zo ja, vraagt u zich dan ook af waarom de Vlaamse Overheid na ruim 13 jaar de artsen-specialisten blijft uitsluiten uit de eerstelijnsgezondheidszorg[1]?
[1]Decreet van 03.03.2004 betreffende de eerstelijnsgezondheidszorg en de samenwerking tussen de zorgaanbieders. Artikel 2, 19° zorgverstrekker : een in de eerstelijnsgezondheidszorg werkzame apotheker, arts, diëtist, kinesist, logopedist, tandarts, verpleegkundige, vroedvrouw of beroepsbeoefenaar van een andere door de Vlaamse regering bepaalde discipline, met uitzondering van de arts-specialist, met inbegrip van feitelijke of juridische entiteiten die hen groeperen in mono- of multidisciplinair verband (BS 20.04.2004).