Rekenhof waakt in de toekomst over verdeling artsenquota

Binnen de schoot van de regering is een oplossing bereikt voor het dossier van de 'Riziv-nummers' en het vaststellen van de artsenquota. Niet de Planningscommissie maar het Rekenhof berekent voor 2024 en later de verdeling van de quota over de Gemeenschappen.
De studenten die in 2017 afstuderen krijgen het attest om te beginnen aan hun specialisatie of opleiding tot huisarts. Voor de studenten die de studies geneeskunde aanvatten in september 2017 en, normaal gezien, afstuderen in 2023 ('quota 2023'), volgt de regering het advies van de Planningscommissie.
Oplossing dankzij toelatingsproef
Die Commissie oordeelde dat ons land in 2023 in totaal 1.445 nieuwe artsen nodig heeft: 607 in de Franstalige Gemeenschap en 838 in de Vlaamse. Voor heel België betekent dat 215 meer dan in 2020. De Planningscommissie houdt daarbij rekening met een aantal factoren, zoals het aantal artsen dat geen Riziv-prestaties rekent.
De verdeling tussen de Gemeenschappen bedraagt dan 58% voor Vlaanderen en 42% voor Franstalig België.
Nu er in beide gemeenschappen een toelatingssproef wordt georganiseerd - in de Franstalige Gemeenschap vindt die dit jaar voor het eerst plaats - kunnen de attesten ook verstrekt worden voor de studenten die hun diploma behalen in 2018, 2019 en 2020. Ten minste als blijkt dat deze toelatingsproeven doeltreffend zijn.
Rekenhof waakt over verdeling
De afwijkingen op de quota die de voorbije jaren zijn ontstaan, worden weggewerkt door een correctiesysteem, ook wel de lissage geheten. Er zijn 1.531 Franstalige artsen in overtal (negatieve correctie of lissage).
De verdeling tussen de Gemeenschappen bedraagt dan 58% voor Vlaanderen en 42% voor Franstalig België
Vanaf 2024 ligt daarom het aantal Franstalige studenten dat daadwerkelijk de stage mag aanvatten - na de correctie - vast op 505. De correctie loopt over verschillenden jaren, dat is: tot de afwijking is opgeslorpt.
Een positieve correctie of lissage voor een ondertal is ook mogelijk. Maar de precieze bepalingen moeten nog worden vastgelegd.
Normaal gezien wordt vanaf 2024 het systeem ook stabiel. De Planningscommissie zal dan alleen nog een algemeen quotum geven voor het hele land. De verdeling over de gemeenschappen gebeurt dan op basis van een berekening door het Rekenhof. Er komt een wet die de verdelingsformule bepaalt op grond van bevolkingsaantallen.
De regering heeft ingestemd met de invoering van een handhavingsmechanisme dat - met respect voor eenieders bevoegdheid - ervoor zorgt de Gemeenschappen de quota naleven.
Scheefgegroeide situatie
Een KB uit 2008 voerde een soepele regeling in voor het aantal attesten, zodat geneeskundestudenten jaarlijks hun specialisatie of huisartsenopleiding konden starten. Er konden een beetje meer attesten afgeleverd worden in één jaar als er beetje minder werden afgeleverd tijdens het andere jaren. Zolang het eindsaldo voor de periode 2008-2018 maar neutraal bleef.
Maar de Gemeenschappen zijn verschillend omgesprongen met de attesten. Daardoor konden studenten ( in de Franstalige Gemeenschap) die in 2016-2017 en de volgende jaren hun diploma zouden behalen, geen attest meer krijgen en hun beroepsopleiding dus starten.
"Dat is nu verholpen zodat deze studenten niet het slachtoffer worden van een situatie waarvoor ze zelf niet verantwoordelijk zijn. Voor de toekomst is een regeling getroffen die herhaling van dergelijke toestanden voorkomt", stelt minister van Volkgsgezondheid, Maggie De Block (Open VLD).
En ze voegt er nog aan toe: "Ik kom mijn belofte na: de studenten die nu afstuderen, krijgen een attest en kunnen voortwerken aan hun toekomst en aan hun carrière."