'Ziekenhuizen houden kusjesdans'
"Het grootste gezondheidsdebat van het jaar", noemde Guy Tegenbos de opkomst op het symposium Medische Wereld. En geen "groot gezondheidsdebat" zonder een van de meest besproken topics van het moment: de ziekenhuisnetwerken.
om te beginnen herhaalde minister van Volksgezondheid Maggie De Block er nog eens de krijtlijnen van haar Plan van Aanpak. 25 locoregionale netwerken van 400.000 à 500.000 inwoners, waarbinnen investeringen worden gebundeld en expertise wordt gedeeld. Gespecialiseerde centra met concentratie van dure, moeilijke, zeldzame behandelingen. Een stukje financiële beloning voor kwaliteit (pay for quality).
Universitaire ziekenhuizen en hun artsen vormen dan wel op vele vlakken een uitzondering, De Block pleitte er uitdrukkelijk voor dat ook zij een rol opnemen binnen de netwerkstructuren. Marc Noppen (ceo UZ Brussel) was daar om haar te wijzen op de complexiteit van de situatie, of toch voor zijn ziekenhuis. Zo is het UZ Brussel een Nederlandstalig ziekenhuis... in het Brussels Gewest. "Maar de filosofie rond netwerkvorming is anders in het Franstalig landsgedeelte." Daarnaast wees Noppen erop dat 80 procent van wat in een universitair ziekenhuis gebeurt, hetzelfde is als wat andere ziekenhuizen doen. Tot slot heeft een universitair ziekenhuis een belangrijke opleidingsfunctie. "Dit alles maakt dat we gesprekken moeten voeren op al deze fronten - in de verschillende landstalen -, wat het bij momenten ingewikkeld maakt."
Kusjesdans
Voor Peter Degadt (gedelegeerd bestuurder Zorgnet-Icuro) moet 2017 - zijn laatste jaar in functie - het jaar van de waarheid worden. "Het bruist van de intentieverklaringen, er is als het ware een kusjesdans gaande. Maar zolang er geen plan is, is het wachten op duidelijkheid."
De Block: "We zaten op schema, maar er is zodanig veel veranderd op het terrein." Een speciale stuurgroep moet het kabinet helpen "landen". De minister verwees ook naar de geïntegreerde nota - die al verdeeld werd bij de stakeholders - waarin onder meer de financiering, het governancemodel en de rechtsaansprakelijkheid worden uitgewerkt. Voor het publiek van artsen beklemtoonde De Block dat zij meer inspraak vanuit de medische raad zullen hebben dan ooit tevoren.
Te veel, te snel
Het woord aan de artsen. Er gebeurt plots te veel tegelijkertijd", reageerde dr. Michaël Rosseel (ASZ). Hij verwijst ook naar de hervorming van de erelonen. "En het kader dat we daarbij krijgen is onduidelijk. Er zijn teksten, ja. Maar het is niet eens zeker of die ook goedgekeurd zullen worden." De impact van netwerkvorming op individuele artsen wordt volgens de cardioloog ook onderschat. "Van vandaag op morgen zullen artsen bepaalde behandelingen niet meer mogen uitvoeren."
"Dat ons ziekenhuislandschap naar netwerken moet groeien, staat in het regeerakkoord", relativeerde prof. Lieven Annemans (UGent) de 'plotse' vaart van het kabinet. "Sommige ziekenhuizen zijn kort daarop gaan samenzitten, anderen hebben gedaan alsof er niets gebeurd was."
"Wie wil hervormen, moet keuzes maken en soms bots je daarbij op weerstand", beseft Maggie De Block. Moderator Guy Tegenbos plaagde dat de minister populairder was op Asiel en Migratie. Zij maakt zich sterk "twee belangrijke stokken achter de deur" te hebben, met name de programmatie en de financiering. Ook hebben de ziekenhuizen volgens haar nog nooit zo veel met elkaar gepraat als nu. De Aalsterse ziekenhuizen, gekend om hun onderlinge concurrentiestrijd, werden meermaals genoemd als goede voorbeeld. In eenzelfde adem moedigde De Block andere ziekenhuizen aan de strijdbijl te begraven. "De patiënt heeft daar geen boodschap aan."
Weg met de ziekenfondsen?
Verder besparen op de erelonen of de mutualiteiten afschaffen? Luidde het wat provocerende thema van het tweede debat. "Koester uw doktoors", richtte dr. Jan Billiouw (OLV Aalst) zich tot Maggie De Block. Daarmee sprak hij voor de meerderheid van de aanwezigen, zo stemde 65 procent dat artsen vandaag niet te veel verdienen. De artsenhonoraria zijn een complex gegeven. Het is te kort door de bocht om bijvoorbeeld te stellen dat cardiologen te veel verdienen, er zijn wel 20 verschillende cardioloogprofielen. Wel moet er meer transparantie komen, onder andere over de supplementen", erkende Jo De Cock. Hij kondigde daarover een rapport aan voor de medicomut.
"Te zot voor woorden"
Moeten we de besparingen dan maar elders zoeken, opperde Guy Tegenbos. Zoals bij de ziekenfondsen? Zowat 58% van de stemmers zag de mutualiteit liever verdwijnen. CM-kopman Luc Van Gorp schoot als het ware in een kramp. Ook Marc Moens gelooft niet dat we de ziekenfondsen zomaar van de kaart kunnen vegen. "Maar vandaag zijn er al heel veel taken die huisartsen in hun plaats doen, terwijl de ziekenfondsen 1000 keer meer subsidies krijgen dan de artsensyndicaten." Dokter Moens kwam ook nog eens terug op het pact van minister De Block met de ziekenfondsen. "De ziekenfondsen willen de rol van de arts overnemen", waarschuwde hij. "Zíj willen voorschrijven en de artsen dirigeren over wat er nog mag voorgeschreven worden!"
Staat er niet in, repliceerde Lieven Annemans ferm. Marc Moens: "Er staat in dat de ziekenfondsen toegang moeten hebben tot het EPD, wat wil je nog meer?" Over die subsidies kan er gepraat worden, suste Maggie De Block. Maar dat de ziekenfondsen de rol van de artsen willen overnemen, was voor de minister een uitspraak te ver: "Te zot voor woorden. U moet de mensen niets wijsmaken."