Versnippering traumazorg counteren door netwerkvorming
Ons land beschikt over de bouwstenen voor een goede traumazorg, stelt een nieuw rapport van het KCE, maar het gebouw zit nog niet goed in elkaar. Het Kenniscentrum pleit voor een architectuur met vier tot zeven 'major trauma centers', en supraregionale netwerken van 'inclusive trauma systems'.
Ons land heeft al zeer goed uitgeruste ziekenhuizen en staat in voor een snelle transport van gewonden. Een belangrijke troef van ons land zijn de MUG-teams. De wet gebiedt ambulances gewonden over te brengen naar "het dichtstbijzijnde of meest geschikte ziekenhuis". MUG-artsen hebben op dit vlak expertise maar wie kiest anders het meest geschikte ziekenhuis?
Versnippering tegengaan
In 2015 rukten MUG's uit om 3.856 slachtoffers van ernstig trauma eerste hulp toe de dienen. Daarna werden deze zwaargewonden overgebracht naar 145 verschillende ziekenhuizen. Het is onmogelijk dat die allemaal permanent supercompetente teams klaar staan hebben en state-of-the-art uitgerust zijn, merkt het KCE op.
Afgaande op buitenlandse voorbeelden formuleerde het KCE aanbevelingen om tot een optimalere situatie te komen.
Referentiecentra
Volgens het KCE is er in ons land plaats voor vier tot zeven major trauma centers. Deze supergespecialiseerde MTC's moeten over operatiekamers beschikken die permanent klaar staan voor spoedoperaties - ze moeten minstens twee mensen met ernstige trauma's tegelijk kunnen behandelen.
Er moet rechtstreekse toegang zijn vanuit de traumakamers naar CT, MRI en interventionele radiologie - en aansluiting met hooggespecialiseerde diensten neurochirurgie en intensieve zorg. Competente teams staan dag en nacht paraat.
Het KCE-rapport bestudeerde drie buitenlandse voorbeelden om het functioneren van dergelijke referentiecentra in kaart te brengen: Nederland, de UK en Duitsland. Maar België werkt zelf ook al met referentiecentra voor personen met brandwonden.
Geïntegreerde traumanetwerken
Geografisch georganiseerd rond de MTC's ziet het KCE inclusive trauma systems ontstaan: een georganiseerde keten van zorgactoren die aangepaste zorg bieden over hele traject dat de traumapatiënt aflegt, de juiste zorg op het juiste moment volgens gestandaardiseerde procedures - van de plaats van ongeval tot de revalidatie.
Het KCE-rapport koppelt de hervorming van de traumazorg aan de hervorming van het ziekenhuislandschap in zijn geheel. De MTC's situeert het Kenniscentrum op het niveau van de supraregionale netwerken. De acute ziekenhuizen binnen die netwerken maken duidelijk afspraken, zodat ieders rol is omschreven.
Om dat systeem te laten werken, zijn ook nodig:
- een gemeenschappelijke definitie van ernstig trauma en een gemeenschappelijk triagetool;
- uniforme regels voor de snelle overbrenging van patiënten tussen ziekenhuizen;
- provinciale lijsten van ziekenhuizen met hun 'kenmerken' volgens uniforme criteria, op grond waarvan men gegeven de situatie van de patiënt het meest geschikte ziekenhuis kan kiezen.
Ziekenhuizen met een spoedafdeling in gebieden die ver van een MTC zijn gelegen, moeten een gewonde patiënt kunnen stabiliseren voordat hij wordt overgebracht naar het MTC. Een langdurige revalidatie gebeurt het best zo dicht mogelijk bij de woonplaats van de patiënt.
Kwaliteit verzekeren
Volgens het KCE kijkt men voor de programmatie van de MTC's het best naar internationaal gehanteerde criteria. Het rapport citeert daarbij cijfers voor aanrijtijden, voor de vereiste minimumvolumes van patiënten, voor de gewenste grootte van de populatie die het centrum/netwerk bedient, ...
De deelstaten bepalen daarnaast op internationale normen gebaseerde erkenningscriteria voor de MTC's en de supraregionale netwerken. Voor MTC's die ook kinderen opvangen, gelden extra erkenningscriteria.
Er moet een goede, centrale registratie komen en een unieke identificatie van patiënten die het mogelijk maakt de gegevens uit verschillende systemen te koppelen. Daarnaast moet een formeel programma van kwaliteitsborging worden uitgewerkt.
Vijf jaar na de hervorming dient er een evaluatie te gebeuren, die natrekt of de patiëntenstromen de gewenste veranderingen weerspiegelen.
De synthese en het wetenschappelijke rapport van KCE Report 281 As vindt u op de KCE-website.