Staat HPV-vaccinatie in België al op punt?
Wereldwijd veroorzaakt het humaan papillomavirus (HPV) significante morbiditeit en mortaliteit. De komst van het 9-valent HPV-vaccin met een bredere bescherming nodigt uit tot een revisie van ons gezondheidsbeleid. Dokter Mireille Merckx (UZ Gent) maant aan tot terugbetaling voor zowel meisjes als jongens en pleit voor de vaccinatie bij kinderen na seksueel misbruik.
Sinds 2006 is in België het quadrivalent HPV-vaccin (qHPV) Gardasil® beschikbaar dat bescherming biedt tegen HPV-genotypes 6, 11, 16 en 18. In oktober 2007 werd ook Cervarix® (bHPV) beschikbaar, gericht op genotype 16 en 18.
HPV-types 16 en 18 zijn verantwoordelijk voor zo'n 70% van de baarmoederhalskankers. HPV-types 6 en 11 veroorzaken 90% van de genitale wratten. Een deel van de andere anogenitale kankers (vulva, vagina, anus en penis) en de orale kankers wordt bovendien ook veroorzaakt door HPV.
In Vlaanderen wordt sinds 2010 een gratis HPV-vaccinatie geboden aan meisjes in het eerste jaar secundair onderwijs (12-13 jaar). In 2014 werd van het qHPV overgeschakeld op het bHPV en van drie dosissen naar twee. De Franse Gemeenschap startte het vaccinatieprogramma een jaar later met het bHPV voor meisjes vanaf het tweede jaar secundair onderwijs (13-14 jaar).
Nieuw vaccin
In oktober 2016 is Gardasil 9® (9vHPV) op de Belgische markt gelanceerd. Het nieuwe vaccin is gericht tegen negen HPV-types (6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58) en biedt door de vijf extra HPV's een 20% hogere bescherming aan tegen baarmoederhalskanker.1 Het vaccin heeft een goed veiligheidsprofiel en een niet-inferieure immunogeniciteit ten opzichte van het qHPV, dit voor beide geslachten. De Hoge Gezondheidsraad buigt zich momenteel over het dossier van de update van de HPV-vaccinatie
FIGIJ (Fédération Internationale de Gynécologie Infantile et Juvénile)-bestuurslid, dr. Mireille Merckx, lichtte met het oog op de komende VVOG Lentevergadering (18 maart) een tipje van de sluier op: "Als kindergynaecoloog opteer ik voor een optimale bescherming. Momenteel is het wachten op een terugbetaling, maar hopelijk komt die er in de lente. Ook een gender-neutrale setting zou ideaal zijn."
30% van de HPV-geassocieerde kankers treedt immers bij mannen op.2 In verschillende landen gebeurt HPV-vaccinatie op grote schaal bij zowel jongens als meisjes met het 9vHPV-vaccin. "De tijd wordt rijp dat het ook bij ons beweegt. Bovendien wordt het in vele landen op negenjarige leeftijd toegediend."
Seksueel misbruik
De prevalentie van HPV en het risico op seksueel misbruik bij minderjarigen stijgt met de leeftijd.3 Geschat wordt dat 3-17% van de jongens en 8-31% van de meisjes blootgesteld is aan dit kindermisbruik, waarvan 70% vóór de vaccinatieleeftijd gebeurt.
Bovendien leidt seksueel misbruik tot een risicogedrag dat geassocieerd wordt met een hogere virusblootstelling. "Het vaccinatieschema zou beter op negen jaar starten en kinderen zouden na seksueel misbruik meteen gevaccineerd moeten worden, omdat zij zich door risicogedrag aan meerdere types blootstellen," besloot dr. Merckx.
Referenties:
1. Zhai L, Tumban E. Antiviral Res. 2016; 130: 101-109.
2. Marty R, et al. BMC Cancer 2013; 13: 10 doi:10.1186/1471-2407-13-10.
3. Garland SM, et al. Lancet 2015; 386: 1919-1920.