Aanpak overmatig vaginaal bloedverlies
Hevig bloedverlies tijdens de menstruaties (menorragie) is een frequente aandoening waarvan de prevalentie met de leeftijd stijgt. Gelukkig zijn er heel wat effectieve behandelingen. Prof. Johan Verhaeghe (UZ/KU Leuven) geeft een kort overzicht.
Veranderende hormoonspiegels kunnen aanleiding geven tot menorragie. Het is dan ook niet verwonderlijk dat vooral vrouwen > 40 jaar, van wie de oestrogeenspiegels meestal iets hoger liggen, hiermee te kampen krijgen. "Het endometrium wordt daardoor sterker gestimuleerd, maar ook de ontwikkeling van myomen verhoogt. Leiomyomen zijn de voornaamste oorzaak van menorragie," aldus prof. Johan Verhaeghe.
Ook adenomyose (endometriose van de baarmoeder) is een mogelijke oorzaak en groeit eveneens beter in een oestrogeen-hoog milieu. "Vaak krijg je daarom een combinatie van leiomyomen en adenomyose. Maar het één kan wel zonder het andere voorkomen."
Verder kunnen koperspiralen en bloedstollingsafwijkingen ook tot hevig bloedverlies leiden. Stollingsafwijkingen komen vooral bij adolescenten voor.
Alert blijven
"Bij vrouwen > 35 jaar met een klacht van myomen moet er zeker een echografie genomen worden om leiomyomen in het licht te stellen. Ook voor adenomyose is dit nodig."
Bij adolescenten met primaire menorragie moet men op specifieke bloedingsziekten testen, zoals de ziekte van Von Willebrand en trombocytopenie. "Het komt weliswaar niet veel voor, maar men moet alert zijn, zodat anemie door een vertraagde diagnose wordt vermeden."
Behandeling
Een waaier aan behandelingen zijn mogelijk, gaande van farmacologische tot heelkundige opties. Tranexaminezuur, een niet-hormonaal geneesmiddel, vermindert het bloedverlies door remming van de afbraak van fibrinestolsels. Het is aangetoond doeltreffend bij voldoende inname (3 à 4 g/d). In deze reeks vormen niet-steroïdale anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID's) ook een optie.
Hormonaal kan de anticonceptiepil gebruikt worden. "De regel is dat de laag gedoseerde pillen hier het meest effectief voor zijn, omdat ze de minste proliferatie van het endometrium veroorzaken." Sinds enkele jaren vormt ook ulipristalacetaat een hormonale optie. Het anti-progesteron-tablet wordt terugbetaald voor myomen en anemie. De bloedingen verminderen zeer snel en het volume van myomen verkleint.
Tenslotte is het meest effectieve geneesmiddel de Mirena®-spiraal. Door de continue afgifte van het hormoon levonorgestrel wordt proliferatie van het endometrium onderdrukt.
Chirurgie
Een endometriumablatie is een kleine ingreep die nuttig kan zijn voor patiënten die geen medicamenteuze therapie willen of mogen gebruiken en geen kinderwens meer hebben.
Bij grote myomen kan er in de tweede lijn geopteerd worden voor embolisatie van de arteria uterina. Gelpartikels worden via een katheter ingebracht zodat de bloedtoevoer naar het fibroom wordt gestopt. Deze techniek is mogelijk voor patiënten die de baarmoeder willen behouden. "In de laatste plaats kan de uterus worden verwijderd (hysterectomie), maar de bedoeling is om dit zo weinig mogelijk uit te voeren."