Een kunstlarynx is al 18 maanden operationeel. Een krachttoer
De behandeling van een ernstige larynxkanker bestaat in een totale laryngectomie. Slechts zelden wordt een larynxtransplantatie uitgevoerd. Daarom wordt een tracheostomie (definitieve tracheotomie) aangelegd om de patiënt te laten ademen. Daardoor verliest de patiënt echter zijn stem en zijn reukzin, wat negatieve invloed heeft op zijn levenskwaliteit. De patiënt kan wel een slokdarmstem ontwikkelen, maar dat is een lange, moeizame revalidatie.
Vorsers van het INSERM en artsen van de Universitaire ziekenhuizen van Straatsburg hebben een kunstlarynx ontwikkeld, die nieuwe perspectieven biedt. Na 15 jaar werk hebben prof. Debry, diensthoofd neus-keel-oorziekten en cervicofaciale chirurgie aan het CHUD van Straatsburg, en zijn groep een prothese van titaan ontwikkeld met een klepsysteem die op de trachea wordt bevestigd.
De prothese werd ontworpen door de firma Protip Medical met de hulp van ingenieurs ruimtevaartkunde. Ze bestaat uit een tijdelijke siliconenbuis en stukken van poreus titaan, waar weefsels in kunnen groeien, met een blijvend (tracheaal) segment en een laryngeaal segment, dat kan worden verwijderd. De patiënt ademt in via de prothese, maar het voedsel passeert nog altijd door de slokdarm.
Sinds 2012 hebben zes patiënten zo'n larynxprothese gekregen. Ze hebben het implantaat echter niet kunnen houden wegens hun fragiele gezondheidstoestand. Daarom hebben de Franse vorsers vorig jaar het implantaat bekleed met een complexe antimicrobiële film om rejectie ervan te voorkomen.
En nu wel met succes. Ze hebben onlangs verslag uitgebracht van een 56-jarige patiënt bij wie 18 maanden geleden zo'n kunstlarynx werd ingeplant. Hij ademt door de mond en de neus, kan weer spreken en ruiken (wat hij voor de operatie niet meer kon) en kan gedurende lange tijd overdag en 's nachts zonder zijn tracheostomie. Dat is de eerste keer dat een dergelijk concept zijn waarde bewijst.
Bij die patiënt werd een totale laryngectomie uitgevoerd met onmiddellijke plaatsing van de prothese. Het laryngeale segment werd na de operatie en tijdens de radiotherapie volledig afgesloten. Vier maanden later werd dat segment vervangen door een beweeglijk segment met kleppen, waardoor de patiënt overdag zes uur en langer kan ademen zonder zijn tracheotomiecanule te moeten gebruiken. Die laatste gebruikt hij verder volgens noodzaak.
Er heeft zich geen stenose ontwikkeld op de anastomose tussen de prothese en de trachea en de kunstlarynx verstoorde de radiotherapie niet.
De patiënt vertoont weliswaar slikstoornissen, maar er is nu toch al een eerste stap gezet: het systeem blijkt te werken en verbetert het comfort en de levenskwaliteit van patiënten met larynxkanker. Volgens prof. Debry biedt die prothese aanzienlijke perspectieven.
(referentie: persmededeling van het Inserm, 17 januari 2017)