Kiezen is keuzes maken
Meerdere gezinnen dienden onlangs klacht in bij het Brusselse parket omdat ze vermoeden dat hun kinderen gehandicapt zijn doordat de moeders valproaat namen tijdens hun zwangerschap. Tragische, menselijke verhalen. Maar tegelijkertijd raken deze verhalen een belangrijk thema aan: dat van patiënt empowerment, betrokkenheid en goede informatieverstrekking aan de patiënt.
Het zijn stuk voor stuk items die mij als ziekenfondsbaas nauw aan het hart liggen en waarvan ik overtuigd ben dat u als arts er ook mee bezig bent.
Uit onze cijfers blijkt dat de laatste vijf jaar zo'n 1.214 vrouwen valproaat slikten tijdens hun zwangerschap. Het zijn vrouwen die niet zonder medicatie kunnen om hun ziekte onder controle te houden. Het is daarom essentieel dat ze met kennis van zaken de afweging kunnen maken of ze kinderen willen, met het risico op complicaties ten gevolge van hun levensnoodzakelijk geneesmiddel. Het zijn keuzes die niemand in zijn leven wil maken.
Niet te verdedigen
Maar toch, laat ons vooral hopen dat de vrouwen de keuze kennen. Dat ze duidelijk geïnformeerd worden over de risico's, dat ze goed begeleid worden bij het nemen van hun beslissing en dat ze bij de artsen en andere zorgmedewerkers een luisterend oor en een warm hart vinden.
Want als er iets is wat niet te verdedigen valt, is dat deze vrouwen niet geïnformeerd waren. Als ziekenfonds nemen we terzake onze verantwoordelijkheid op, en raden we in allerhande publicaties aan dat vrouwen die valproaat nemen, overleggen met hun behandelende arts(en) als ze een kinderwens hebben.
Mensen wapenen met informatie
Ook onze loketmedewerkers zijn gewapend met deze informatie, waarbij onze boodschap duidelijk én genuanceerd is: "Vrouwen met epilepsie die zwanger willen worden, moeten hun behandeling zeker eerst met hun arts bespreken. De arts moet beslissen of en hoe de medicatie aangepast kan worden en hoe de zwangerschap verder opgevolgd zal worden. Misschien kan de patiënte een lagere dosis valproaat of een ander geneesmiddel tegen epilepsie innemen. Een volledige stopzetting van de behandeling is niet altijd een optie, want ook een aanval van epilepsie tijdens de zwangerschap kan ontzettend gevaarlijk zijn voor de ontwikkeling van het ongeboren kind."
Essentieel voor een goede gezondheidszorg is dat de patiënt tijdig, volledig en correct wordt geïnformeerd
Het is in dit medium - waar niet alle lezers ziekenfondsen als hun bondgenoten zien, laat ons er geen doekjes om winden - belangrijk om dit eens in de verf te zetten. Ziekenfondsen sensibiliseren via allerhande campagnes hun leden aan om hun gezondheid au sérieux te nemen en heel vaak wordt daarbij verwezen naar de behandelende arts. Het is niet onze taak om medisch advies te geven. Wij geven algemene informatie en wapenen mensen om in gesprek te gaan met hun arts. We vertrouwen erop dat artsen in eer en geweten de juiste gerichte informatie geven zodat patiënten zelf mee kunnen beslissen welke behandeling ze willen.
Pictogram
Het is onze taak als ziekenfonds om onze leden te informeren, te begeleiden, te adviseren, juridisch bij te staan waar nodig. Het is ook onze taak als ziekenfonds om beleidsmaatregelen mee te ondersteunen die de empowerment van patiënten aanwakkeren. In het geval van valproaat onderzoeken we zo mee of een pictogram op de verpakking van het geneesmiddel nuttig kan zijn. De bedoeling ervan is om de dialoog tussen patiënt en arts/apotheker aan te moedigen.
Iedereen heeft een rol te spelen bij een goede gezondheidszorg. Het ziekenfonds, de arts maar ook de patiënt wanneer die tijdig, volledig en correct wordt geïnformeerd.