Adoptie in kunst en maatschappij
Vorig weekend opende in het Museum Dr. Guislain de tentoonstelling 'Adoptie. Tussen avontuur en kwetsuur'. Met historische documenten en foto's, hedendaagse kunst, filmfragmenten en originele getuigenissen brengt de tentoonstelling een veelzijdig beeld van de geschiedenis en beeldvorming van adoptiepraktijken. Adoptie wil een breed publiek introduceren in een uitermate gevoelige thematiek en het thema breder situeren in zijn maatschappelijke, sociale en culturele context.
De expositie kwam tot stand naar aanleiding van een aanbeveling van een expertenpanel rond 'gedwongen adoptie', samengesteld door Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen.
Publieke excuses
Op dinsdag 24 november 2015 bood het Vlaams Parlement zijn publieke excuses aan bij de slachtoffers van gedwongen adoptie. In opdracht van Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen stelde een expertenpanel onder de titel Wegen tot erkenning en herstel bij gedwongen adopties een onderzoeksrapport samen. Het rapport gaf ook aan dat het Museum Dr. Guislain een geschikte plaats zou zijn voor een tentoonstelling over dit thema in zijn historische, maatschappelijke en culturele context. Vlaams kinderrechtencommissaris Bruno Vanobbergen en Vlaams adoptieambtenaar Ariane Van den Berghe maakten deel uit van dit expertenpanel én van de adviescommissie die de tentoonstelling Adoptie mee ondersteunde. Deze tentoonstelling kan u nu gaan bekijken in het Gentse museum.
Adoptie. Tussen avontuur en kwetsuur nestelt zich in een actueel debat en wil de vele vragen rond adoptie visueel intensifiëren. Hoe evolueren adoptiepraktijken? Staat het belang van het kind, de wensouders of de samenleving centraal? Hoe verlopen procedures en wat als die ontbreken? Hoe gaan we vandaag om met de trauma's als gevolg van gedwongen adoptie?
Historische evolutie
De tentoonstelling belicht een gevarieerd ensemble opmerkelijke adoptiekinderen uit de brede cultuur. Mozes, Tarzan en Superman: we staan er niet bij stil, maar in verhalen is de hoofdrol vaak weggelegd voor een adoptiekind met bijzondere krachten. De tentoonstelling gaat in op die culturele fascinatie en confronteert ze met historische documenten en actuele vragen. Op welke manier kleurt een afkomst de zoektocht naar een eigen identiteit? De culturele verbeelding wordt verbonden met de geschiedenis van adoptie. Het opvangen van niet-biologische kinderen in gezinnen is van alle tijden maar pas in 1940 wordt het mogelijk om minderjarigen te adopteren.
De Wet op de Aanneming van een kind kadert binnen de 20ste-eeuwse stijgende staatsinmenging in de zorg voor kinderen. Adoptie biedt een oplossing voor ouders die onvoldoende zorg kunnen bieden maar kan ook fout lopen. Tussen de jaren 1950 en 1970 staan ongehuwde, 'zondige' moeders hun kind onder dwang af. In de jaren 1970 en '80 wordt het maatschappelijk taboe rond ongehuwd moederschap langzaam doorbroken. Tegelijkertijd stijgt in dezelfde periode het aantal interlandelijke adopties uit landen als Vietnam, Zuid-Korea en India.
Adoptie vandaag
Vandaag biedt de strakke regulering van adoptie een noodzakelijk wettelijk kader, maar ook dat zorgt voor nieuwe pijnpunten. Wat met de jarenlange procedures en strenge screening van potentiële adoptieouders? Welke vragen spelen vandaag in het debat rond adoptie? De veelzijdige, gevoelige geschiedenis van adoptie wordt belicht met documentair materiaal, oude en hedendaagse kunst, literatuur, fotografie, filmfragmenten en getuigenissen.
Kortom: het Museum Dr. Guislain presenteert een zeer boeiende tentoonstelling rond een belangrijk maatschappelijk thema. Ook op artistiek vlak scoort de tentoonstelling, met onder meer werk van de internationaal vermaarde Zuid-Afrikaanse kunstenares Marlene Dumas.
Adoptie. Tussen avontuur en kwetsuur. Tot 16 april 2017 in het Museum Dr. Guislain, Gent. Open dinsdag tot vrijdag van 9u tot 17u, zaterdag en zondag van 13u tot 17u. Maandag gesloten. Tram 1, halte Jozef Guislainstraat. Info: www.museumdrguislain.be.