"Belgische hartspecialisten leveren kwalitatief werk af"
"De Belgische cardiologen werken kwalitatief goed én kostenbesparend. Dat is positief voor het Riziv-budget én voor de patiënten," zegt dokter Yves Vandekerckhove, voorzitter van de Belgian Heart Rhythm Association (BeHRA).
Meer bepaald heeft hij het over de inplanting van pacemakers en hartdefibrillatoren. Sinds 2011 houdt het Riziv hiervan een gegevensbank bij op basis van verplichte registratie. Voordien registreerden cardiologen het aantal pacemakers op vrijwillige basis. Registratie van hartdefibrillatoren was verplicht vanaf het begin.
Pacemakers
Sinds 2011 planten Belgische cardiologen elk jaar ongeveer 13.000 pacemakers in. In 2015 ging het in totaal over 12.864 ingrepen. Daarnaast zijn er elk jaar naar schatting ook 200 à 300 'herstel'-ingrepen. De pacemaker wordt dan niet vervangen, enkel een draadje of een wisselstuk - 284 in 2015. "In de jaren voor de verplichte registratie ging het naar schatting over 8 à 9.000 pacemakers per jaar maar zeer waarschijnlijk is dat een onderschatting van de realiteit", aldus Vandekerckhove.
In de meeste Europese landen stijgt het aantal ingeplante pacemakers lichtjes. "In België is dat niet het geval, integendeel. Over de jaren heen zijn de aantallen vrij stabiel en per miljoen inwoners is er zelfs een lichte terugval. Wij hebben een evenwicht bereikt tussen vraag en aanbod," aldus de Brugse cardioloog. "Het aantal pacemakers per miljoen inwoners ligt hoog in België. Maar als we ons vergelijken met West-Europa, met landen als Duitsland, Finland, Frankrijk, Italië,... is er weinig verschil. Qua aantal pacemakers per miljoen inwoners staat Duitsland aan kop, België komt op de tweede plaats."
Defibrillatoren
Wat de defibrillatoren betreft, tekent zich de laatste jaren wel een lichte toename af. In 2011 ging het over 2.090 toestellen, vorig jaar waren dat er 2.489. Zet men het aantal defibrillatoren echter af tegen het aantal inwoners (per miljoen) dan is er in België -in tegenstelling tot andere landen- een lichte daling. In 2015 daalden de totale uitgaven en lagen ze zelfs drie miljoen onder de begroting. Vandekerckhove: "Vergeleken met de rest van Europa ligt het aantal bij Belgische patiënten ingeplante defibrillatoren dus relatief laag -we scoren qua aantal toestellen per miljoen inwoners net boven de mediaan. Mogelijk komt dit doordat er -in tegenstelling tot de rest van Europa- in ons land voor defibrillatoren veel meer regels gelden."
Net zoals voor pacemakers staat Duitsland ook qua aantal ingeplante defibrillatoren aan de top. "Nederland," legt Vandekerckhove uit, "gebruikt bijvoorbeeld meer defibrillatoren dan wij, maar minder pacemakers."
Het aantal pacemakers en defibrillatoren opgeteld scoort België binnen West-Europa slechts 7% boven de mediaan. Dokter Vandekerckhove vermoedt dat Belgische cardiologen in geval van twijfel bij grensgevallen eerder een (goedkopere) pacemaker inplanten dan een defibrillator. Dit terwijl dit bv. in Nederland net het omgekeerde is."
Hoge kwaliteit
Yves Vandekerckhove: "0,8% van de ingrepen voor een pacemaker gaat gepaard met een infectie. Voor hartdefibrillatoren is dat 0,6%. Alles onder 1% is zeer goed, zo leert de wetenschappelijke literatuur."
Hetzelfde geldt voor een andere kwaliteitsindicator: de batterijen. Een batterij voor een pacemaker gaat in België gemiddeld 8,2 jaar mee alvorens ze vervangen wordt. Bij een defibrillator is dat 6,9 jaar. "Terwijl", zo legt Vandekerckhove uit, "de garantie hierop vijf jaar is. We scoren dus uitstekend."