CRISPR-Cas9: eerste kankerpatiënt behandeld in China
Naast alweer een stap in de richting van genetische modificatie is dit vooral een wereldpremière die ethische vragen oproept, omdat de gebruikte techniek een snelle en goedkope manier biedt om ultraprecieze genetische modificaties uit te voeren.
Eind oktober hebben de wetenschappers in het kader van een klinische test in het ziekenhuis West China, cellen die genetisch gewijzigd waren met behulp van de revolutionaire CRISPR/Cas9-methode ingespoten bij een volwassen patiënt met een agressieve longkanker, bij wie alle andere therapeutische opties gefaald hadden.
De techniek, die ook 'moleculaire schaar' wordt genoemd, werd in 2012 ontdekt en tot dusver hoofdzakelijk gebruikt bij dieren en planten. Hij bestaat erin dat het DNA van een levende cel wordt gewijzigd door een deel van dat DNA door te knippen en het ontbrekende deel te vervangen door een ander, gezond, deel. Een soort van genetisch knip- en plakwerk, dus.
De Chinese onderzoekers verwijderden immuuncellen bij de patiënt en maakten vervolgens gebruik van de CRISPR-Cas9-methode om het gen te deactiveren dat codeert voor het PD-1-eiwit. Dat eiwit vertraagt over het algemeen de immuunreactie van een cel, waardoor de kanker zich kan ontwikkelen. De immuuncellen zonder het gen werden vervolgens in het laboratorium gekweekt en opnieuw in de bloedbaan van de patiënt geïnjecteerd. Het doel was dat ze zich zouden blijven ontwikkelen en de kankercellen zouden herkennen en vernietigen.
Het is nog te vroeg om uit te maken of het experiment een succes is, maar één van de verantwoordelijke artsen, de oncoloog Lu You, heeft verklaard dat de initiële behandeling goed verlopen is en dat de patiënt, die anoniem blijft, binnenkort een tweede injectie zal krijgen.
In totaal zullen er 10 patiënten deelnemen aan deze studie en elk van hen zal tussen twee en vier injecties met gemodificeerde T-lymfocyten krijgen. Om na te gaan of de behandeling veilig is, zullen de vrijwilligers gedurende zes maanden gevolgd worden, en daarna zullen ze nog enkele maanden controles ondergaan om de werkzaamheid van deze klinische test te beoordelen.
Met deze aankondiging is de biomedische wedloop tussen China en de Verenigde Staten nog maar pas begonnen, en China loopt nu aan de kop. Dat land wil zonder complexen een hegemonie bereiken door het genoom van zijn inwoners te optimaliseren met genetische aanpassingen.
Een groep van de universiteit van Beijing hoopt op financiering en goedkeuring van de ethische commissie om het komende jaar drie klinische studies te kunnen opstarten waarin de CRISPR-Cas9-techniek zal worden gebruikt bij blaas-, prostaat- en nierkanker.
De Amerikanen van hun kant hebben een behandeling ontwikkeld voor drie genetische afwijkingen, en willen begin 2017 een zelfde type van studie uitvoeren bij een tiental vormen van kanker. Die studies worden gefinancierd door Sean Parker, de oprichter van Napster en webmiljardair.
De Europese landen van hun kant zijn erg bang voor eugenetische ontsporingen en remmen het gebruik van de technologie af, met name bij embryo's. Daardoor lopen ze het risico om volledig ingehaald te worden door Californië en door de Aziatische landen, waar de onderzoekers helemaal in de ban zijn van die revolutionaire techniek, die zou kunnen helpen om tal van aandoeningen te genezen...
(referentie: Nature, 15 november 2016, doi: 10.1038/nature.2016.20988)