Nederland: meer dan helft zorgverleners angstig na incident
Meer dan 50% van de zorgverleners heeft na een patiëntveiligheidsincident last van stress, twijfels over de eigen kunde en angst- en schaamtegevoelens. Ruim een op tien heeft daarnaast lange tijd last van flashbacks en angst voor een klacht of tuchtzaak. Dat blijkt uit een onderzoek van het Leuvens Instituut voor Gezondheidszorgbeleid (KU Leuven) bij 10 ziekenhuizen in Nederland.
Aan de studie namen 2.837 artsen, verpleegkundigen en verloskundigen deel. Zowat 85% geeft aan tijdens zijn/haar loopbaan betrokken te zijn geweest bij een patiëntveiligheidsincident (PVI) . Dat is een onbedoelde gebeurtenis tijdens het zorgproces die tot schade heeft geleid, had kunnen leiden of nog kan leiden. Meer dan een op de drie was betrokken bij een incident met permanente schade of overlijden tot gevolg.
De onderzoekers vroegen de deelnemers ook om hun symptomen te beschrijven die ze ondervonden na het meemaken van een PVI; 1657 van hen gingen op die vraag in. Meer dan de helft van noemt hyperalertheid, schaamte, twijfel over kennis en kunde, stress en zich angstig voelen als belangrijkste symptomen. Zo'n 10 procent heeft daarnaast langdurige klachten zoals flashbacks en angst voor een klacht of tuchtzaak.
Ondersteuning
De meerderheid geeft dan ook aan behoefte te hebben aan ondersteuning. Zo vinden de ondervraagde zorgverleners het belangrijk om duidelijke informatie te krijgen rond de afhandeling van het incident. Ze vragen ook erkenning van het probleem, en extra begeleiding. Daartegenover staat dan weer dat 15 tot 20 procent van de deelnemers niet over het incident sprak met een vertrouwd persoon of professional, hoewel ze daar wel nood aan hadden. Bijna een op de vijf heeft nood aan extra verlof of een 'time-out'.
Daaruit besluiten de onderzoekers dat de ondersteuningsmechanismen in zorginstelling vaak nog in de kinderschoenen staat.
Het onderzoek gebeurde in opdracht van het Nederlandse Leernetwerk Peer Support van de vereniging voor zorgprofessionals VvAA. In België is er onder impuls van het Leuvens Instituut voor Gezondheidszorgbeleid al langer aandacht voor de zogenaamde second victimproblematiek.