Brengt financiering autonomie van lokale zorgraden in gevaar?

Op het regionaal-stedelijk niveau moeten zorg- en ondersteuningsraden komen voor de strategische planning van de zorg. Zo luidt een aanbeveling voor de eerstelijnsconferentie in februari volgend jaar. Moet de Vlaamse overheid die lokale raden rechtstreeks financieren, of worden ze aangestuurd vanuit een hoger niveau? Dat is op dit moment nog een open vraag?

Wouter Colson - 6 oktober 2016

Het voorstel voor de lokale zorgraden - 'zorg- en ondersteuningsraden' zoals ze worden genoemd - komt van de werkgroep Taakstelling en structuurintegratie, een van de zes werkgroepen die de eerstelijnsconferentie van 16 februari a.s. voorbereiden.

Strategische plan

De werkgroep inventariseerde taken binnen een geïntegreerde zorg, en wijst die ook toe aan het passende niveau: micro, meso of macro. De zorg- en ondersteuningsraden moeten er komen op het zogenaamde kleinstedelijke niveau (een meso- of tussenniveau van ongeveer 75.000-125.000 inwoners. Ze moeten de zorgbehoeften in hun regio in kaart brengen en een strategisch plan opstellen, dat vervolgens wordt uitgewerkt in concrete acties. Dat moet correct aansluiten met wat op het terrein gebeurt.

De zorg- en ondersteuningsraden zijn samengesteld uit zorgverleners van de regio. Voor hun taken worden ze verder inhoudelijk ondersteund. Vanuit de Vlaamse overheid dat regels en richtlijnen opstelt en het kader schept. Ook op het regionaalstedelijk niveau (een tussenniveau van 300.000 tot 400.000 inwoners) komen er ondersteuningspunten voor intervisie en vorming, voor het faciliteren van de opdrachten, voor verdere coördinatie (spreiding van het zorgaanbod - denk ook aan het intersectoraal overleg met ziekenhuizen).

Vzw's

Vraag is op welk niveau de Vlaamse overheid deze strategische zorgplanning moet financieren. Een mogelijkheid is dat men op het kleinstedelijke niveaus vzw's creëert, met stafleden om de lokale raden te helpen bij hun taken. Dat zou de autonomie van deze raden versterken, maar zorgt wel voor een grotere overhead - er komen dan zo'n zestigtal vzw's.

Een alternatief is het matrixmodel. Men centraliseert de expertise op het regionaalstedelijk niveau - van waaruit men dan verschillende lokale raden ondersteunt. Men kan daarbij vertrekken vanuit de al bestaande structuren (SEL's, palliatieve netwerken,...). Deze ondersteunende structuur staat dan uiteraard wel verder af van de eigenlijke praktijk - dit voorstel ondermijnt voor een stuk de lokale autonomie.

De werkgroep raakte niet uit de discussie. In haar syntheserapport houdt ze het bij inventariseren van de argumenten voor en tegen de beide oplossingen.

Koppelingen

• De tussentijdse rapporten van de zes werkgroepen die de conferentie Reorganisatie van de eerstelijnszorg in vlaanderen inhoudelijk voorbereiden, vindt op de website van Zorg en Gezondheid.
• Hier vindt u bijkomend materiaal, zoals de presentaties en verslagen van de provinciale toetsingsavonden (koppeling gekopieerd uit het syntheserapport).