Twee kunstenaars voor de prijs van één
Montauban is een stadje dat we meestal links laten liggen op weg naar het diepe zuiden. En dat is zonde. Het Musée Ingres bevat niet alleen een interessante collectie van de enigmatische 19de eeuwse schilder, maar ook van de belangrijke Franse beeldhouwer Antoine Bourdelle. U krijgt er dus twee kunstenaars voor de prijs van één.
Montauban is een stadje dat we meestal links laten liggen op weg naar het diepe zuiden. En dat is zonde. Het Musée Ingres bevat niet alleen een interessante collectie van de enigmatische 19de eeuwse schilder, maar ook van de belangrijke Franse beeldhouwer Antoine Bourdelle. U krijgt er dus twee kunstenaars voor de prijs van één.
Montauban is een stad met een bewogen geschiedenis. Tijdens de middeleeuwen werd de stad geteisterd door een pestepidemie, de 100-jarige oorlog en de zogeheten kleine ijstijd. In 1930 werd de stad bovendien getroffen door grote overstromingen waarbij 200 doden vielen, 3000 woningen en tal van bruggen werden verwoest. Toch behoort Montauban tot Les Grands Sites de Midi-Pyrénées.
Olympe de Gouges
In haar schoot werden ook twee belangrijke figuren geboren die een rol hebben gespeeld in de emancipatiebewegingen: Olympe de Gouges, die de Rechten van de Vrouw notuleerde, en Daniël Kohn-Bendit, hoofdrolspeler van mei 68. Merkwaardig genoeg werd Olympe de Gouges in de woelige jaren na de Franse Revolutie onder het mes van dokter Guillotin terechtgesteld. Het theater van Montauban kreeg de naam van de feministische heldin.
Dé blikvangers van Montauban zijn evenwel de kunstenaars Jean-Auguste-Dominique Ingres en Emile-Antoine Bourdelle die bij overlijden hun persoonlijke collecties en archieven aan de stad schonken. Deze twee verzamelingen vormen de core business van het Musée Ingres.
De Giaconda van Montauban
Het museum is ondergebracht in een oud paleis dat helemaal doordrenkt is door de geschiedenis van Montauban. Ondergronds, waar de collectie archeologie uitgestald is, betreedt u de zaal van de Prince Noir, zoals de prins van Wales genoemd werd. Tijdens de 100-jarige oorlog roerden de Engelsen gedurende een aantal jaren de trom in Montauban en het was toen dat de Zwarte Prins, Edouard de Woodstock de burcht liet bouwen, waarop in de 17de eeuw het bisschoppelijk Paleis en nog later, in het begin van de 20ste eeuw, het Musée Ingres werden geënt.
De collectie Ingres bevat een 20-tal olieverfschilderijen, 4000 tekeningen, maar ook schilderijen van tijdgenoten van de schilder en zijn verzameling Griekse vazen en andere archeologische objecten. Voor de studie van de belangrijke Franse schilder zijn de talrijke voorbereidende schetsen van zijn belangrijkste doeken, van groot belang. De tekeningen bevinden zich overigens in handige schuiven en kunnen makkelijk door de bezoeker geraadpleegd worden.
Onder de schilderijen treffen we onder meer het Portret van Caroline Gonse aan, ook wel La Giaconda Montalbanaise genoemd. Maar er hangt ook het reuzegrote werk Le Songe d'Ossian, vervaardigd voor Napoleon die het echter nooit liet ophalen, en - wat u, dokters, bijzonder zal interesseren - Jésus parmi les docteurs waarvan ook tientallen schetsen bewaard zijn. Merkwaardig detail: Ingres tekende de figuren in de voorbereidende schetsen naakt om ze nadien op doek gekleed voor te stellen.
Ingres was een groot aanbidder van Rafaël en deinsde er niet voor terug de Italiaanse meester te kopiëren. "Het is door zich de uitvindingen van anderen eigen te maken, dat men in de kunst leert zichzelf uit te vinden", liet hij noteren.
Rodin als voorbeeld
Beeldhouwer Bourdelle had dan weer Rodin, bij wie hij zeven jaar in het atelier werkte, als grote voorbeeld. Zijn grote beelden zijn dramatisch van compositie, maar missen de psychologische en expressionistische kracht van Rodin. Zeer interessant zijn de tentoongestelde bas-reliëfs voor het Théatre des Champs-Elysées en de gigantische Hérakles Archer waarvan ook een bronzen versie staat te pronken in Buenos Aires.
De keuken en de kunst
Op een boogscheut van Montauban, meer bepaald in Nègrepelisse, kan u ook een kijkje gaan nemen in het kunst- en designcentrum La Cuisine. Het Catalaanse ontwerpbureau RCR Arquitectes, dat ook de plannen tekende voor het Musée Soulages in Rodez, entte er een in hun typerende roestige metaal een verrassende constructie op de ruïne van een 13de eeuwse kasteel.
Het centrum is een soort laboratorium geworden waar voortdurend nieuwe dingen worden vervaardigd en gepresenteerd, workshops en masterclasses worden gehouden, waarin de link tussen de natuur, de terroir en de keuken enerzijds, kunst en design anderzijds steeds de rode draad vormt.
La Cuisine, centre d'Art et de Design. www.la-cuisine.fr.