VN erkennen voor het eerst rol in cholera-uitbraak Haïti
Voor het eerst heeft het kabinet van secretaris-generaal Ban Ki-Moon toegegeven dat de Verenigde Naties (VN) een rol hebben gespeeld in de verspreiding van cholera in Haïti en dat "een hele reeks nieuwe maatregelen" nodig zullen zijn om deze crisis het hoofd te kunnen bieden.
In 2010 brak in Haïti een cholera-epidemie uit. De eerste slachtoffers woonden kortbij een basis van de VN, waar op dat moment 454 blauwhelmen verbleven die net waren teruggekeerd van Nepal. Daar was een cholera-uitbraak aan de gang. Het is bekend dat er regelmatig afval van de basis in de de Meille rivier geraakte, die de bacterie verspreidde vervolgens over het eiland. Haïti herstelde op dat moment net van een verwoestende aardbeving.
De VN hebben steeds enige betrokkenheid in of verantwoordelijkheid voor de uitbraak ontkend en beriepen zich op diplomatieke immuniteit. Tot nu. In een e-mail die The New York Times kon inkijken, zegt vice-woordvoerder van de secretaris-generaal Farhan Haq, dat "de Verenigde Naties meer moeten doen om de eigen betrokkenheid bij de eerste cholera-uitbraak te onderzoeken". Daaraan voegde hij toe dat "de organisatie binnen twee maanden met nieuwe hulpmaatregelen komt".
Die verklaring komt er na een rapport van VN-mensenrechtenadviseur Philip Alston, professor rechten aan de universiteit van New York, die schreef dat "de epidemie niet was uitgebroken zonder de aanwezigheid van de Verenigde Naties." De Verenigde Naties' cholerabeleid in Haïti is gewetenloos en juridisch onverdedigbaar vindt Alston. Volgens hem hanteren de VN een dubbele standaard door lidstaten op te leggen mensenrechten te respecteren maar zelf hun verantwoordelijkheid ten aanzien van de cholera-slachtoffers te ontlopen." De adviseur ging echter niet zo ver om expliciet te zeggen dat de VN de uitbraak hebben veroorzaakt.
Proces
Cholera-slachtoffers reageerden ingetogen op het nieuws. "Dit is een overwinning voor het volk", schreef de Haïtiaanse advocaat Mario Joseph, die choleraslachtoffers verdedigt, aan persbureau Afp. Maar die vreugde werd deels getemperd door een Amerikaanse rechter, die vorige week oordeelde dat de VN hun immuniteit niet verliezen en daarom niet aansprakelijk kunnen gesteld worden. Vijfduizend mensen hadden de VN aangeklaagd voor de gevolgen van de epidemie.
Philip Alston zal zijn definitief rapport voorstellen tijdens de openingssessie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in september waarbij zowat elk land aanwezig zal zijn. Cholera heeft op Haïti sinds 2010 inmiddels aan een minstens tienduizend mensen het leven gekost.. Naar schatting zijn ruim achthonderdduizend mensen met de ziekte in aanraking gekomen. Slachtoffers lijden aan uitdroging door diarree of braken.