'Naming and shaming' door ziekenfondsen
Niet het Kenniscentrum maar het IMA stal de show met cijfers over longkankerchirurgie. Op de dag dat het KCE zijn rapport over kwaliteitsindicatoren voorstelde, pakte het IMA uit met de publicatie van het aantal ingrepen per ziekenhuis in 2014.
Vele kranten namen het bericht van IMA in een of andere vorm over, samen met een soms zeer grafische voorstelling van de lijst van ziekenhuizen met het aantal operaties voor longkanker in het jaar 2014. Volgens de IMA-cijfers waren er in 2014 25 ziekenhuizen met minder dan tien operaties over het hele jaar. In 2014 werd de ingreep uitgevoerd in 93 ziekenhuizen in het land.
Toch wel spijtig voor het KCE. De studie over kwaliteitsindicatoren werd tot een simpele boodschap herleid: hoe meer operaties dat een ziekenhuis doet, hoe beter. Waarom dan nog moeite doen om 23 indicatoren te registeren?
Omdat ze met hun eis voor centralisatie van complexe ingrepen niet langer meer willen wachten, publiceren de ziekenfondsen die samen het Intermutualistisch College beheren, de lijst nu - zo stelt IMA-voorzitter Luc Van Gorp. Dat heeft volgens hem gunstige effecten. In 2012 publiceerden de ziekenfondsen de aantallen voor slokdarmchirurgie. Er waren toen 67 ziekenhuizen die de ingreep uitvoerden. Vandaag zijn het er nog maar 55.
Wie de cijfers van dichterbij bekijkt, ziet dat ze nogal kunnen schommelen van jaar tot jaar. Volgens het KCE-rapport (zich baserend op IMA-cijfers), waren er in 2012 44 ziekenhuizen die minder dan 10 longoperaties bij kanker uitvoerden. Volgens het IMA waren dat er in 2014 maar 25. En dat zonder dat er een publicatie van de aantallen was geweest.
Minister van Volksgezondheid Maggie De Block reageerde op de cijfers voor de camera's van de VRT. Dat niet alle ziekenhuizen nog alles zullen kunnen doen, is voor haar de inzet van de hertekening van het zorglandschap waarmee deze regering volop bezig is. "Maar dat is een grote oefening en we moeten dat echt goed voorbereiden", stelt ze.
De ziekenfondsen vrezen dat dat proces nog jaren kan duren. Ze roepen huisartsen op hun patiënten alleen door te verwijzen naar ziekenhuizen die voldoende ingrepen voor maligne tumoren verrichten. Ze publiceren zelf op hun website voor hun patiënten de cijfers voor long-, slokdarm- en pancreaskanker. Of dat de juiste aanzet is tot een rationeel kwaliteitsbeleid gebaseerd op feedback en een adequate samenwerking, is zeer de vraag.