Steunhart kost eigenlijk te veel
Het Riziv betaalt jaarlijks 50 LAVD's of steunharten terug. Het Kenniscentrum onderzocht de mogelijkheid om dat aantal te vergroten. Maar het KCE berekent dat een steunhart meer dan 80.000 euro per gewonnen levensjaar kost.
Left ventricular assist devices (LAVD) worden doorgaans gebruikt bij mensen met terminaal hartfalen om de periode naar een harttransplantatie te overbruggen. Dergelijke steunharten hebben een duidelijk effect. Ze verlengen de levensverwachting met gemiddeld 4,8 jaar en verbeteren ook aanzienlijk de levenskwaliteit. Van patiënten die een harttransplantatie krijgen, leeft na tien jaar nog meer dan de helft.
Een LAVD wordt in de borst- of bovenste buikholte geplaatst en verbindt de linkerkamer met de aorta. Het pompje neemt de hartfunctie over. Een controller met batterijen worden meegedragen op het lichaam. De batterijen moeten regelmatig (om de acht uur) worden opgeladen.
Stijgende vraag
Het Riziv betaalt jaarlijks een vijftigtal LAVD's terug. De vraag blijft stijgen, onder meer omdat het steeds moeilijker wordt voor patiënten met terminaal hartfalen om aan een donorhart te raken. Een LAVD wordt bovendien soms ingeplant bij mensen die acuut terminaal hartfalen vertonen, hoewel op het moment zelf nog niet duidelijk is of ze wel kandidaat voor een harttransplantatie zijn.
Wegens de goede resultaten, kan een steunhart zelfs in aanmerking komen als definitieve therapie. Dat is: al is de patiënt duidelijk geen kandidaat voor een transplantatie. Een enkele keer herstelt het hart zich vervolgens zelfs en kan de patiënt verder voort zonder steunhart.
In 2014 en 2015 kregen 83 patiënten een steunhart in een van de zeven harttransplantatiecentra die ons land telt, terugbetaald door het Riziv. Bij 84% was dat in afwachting van een transplantatie (BTT of bridge to therapy), bij 10% was nog niet duidelijk of ze kandidaat waren voor een harttransplantatie (BTC of bridge to candidacy) en bij 6% was de LAVD de definitieve behandeling (DT of destination therapy).
Grote kosten
Cardiologen zouden graag de mogelijkheid hebben meer patiënten met een LAVD te behandelen. Maar aan een steunhart hangt een prijskaartje vast van 67.106 euro. De ingreep kost gemiddeld 46.000 euro. Daarbij komen kosten voor onderzoeken, kinesitherapie, medicatie... onder andere de antistollingsmiddelen die mensen met een LAVD zeker moeten blijven nemen. Mensen met een steunhart brengen gemiddeld 5% van hun dagen in het ziekenhuis door, wat de factuur enorm de hoogte in jaagt. Dat kost ongeveer 26.000 euro per maand.
Het KCE rekent uit dat, met een gemiddelde toename van de levensverwachting van 4,8 jaar, een LAVD zo'n 260.000 euro kost. Een optimale medicamenteuze behandeling bij patiënten met terminaal hartfalen komst maar 18.000 euro, maar deze patiënten leven dan ook maar 9 tot 10 maanden meer. Wanneer men de ICER van een LAVD berekent - dat is de meerkost per gewonnen kwaliteitsvol levensjaar - komt men uit op een bedrag van, gemiddeld, ongeveer 82.000 euro.
Ethisch debat
Met zo een lage kosteneffectiviteit zou een uitbreiding van het aantal terugbetaalde steunharten sterk kunnen gaan wegen op de uitgaven van de gezondheidszorg, stelt het KCE. Al heeft deze therapie opmerkelijke effecten, de vraag is of de ziekteverzekering dat kan blijven dragen. Zoiets vraagt een ethisch en maatschappelijk debat, besluit het Kenniscentrum.