Rookstopbegeleiding, een taak voor huisarts én tabakoloog
Hoe vaak stuurt ú een patiënt door naar de tabakoloog? Inzake rookstopbegeleiding is voor huisarts en tabakoloog elk een eigen rol weggelegd, zegt Christine Plets van Tabakstop.
Sinds verpleegkundige Christine Plets in 2005 een opleiding volgde tot tabakoloog, heeft ze honderden rokers geholpen de sigaret af te zweren, zowel bij Tabakstop als in haar privépraktijk. Toch is de tabakoloog nog onvoldoende bekend, zegt ze, niet alleen bij het publiek maar ook bij huisartsen.
Trigger
Kunnen huisartsen patiënten die willen stoppen met roken niet zelf begeleiden? Christine Plets: "Een huisarts die een goede band heeft met zijn patiënt, en die motivationele gesprekstechnieken beheerst, wellicht wel. Maar vaak ontbreekt de tijd, terwijl wij gemiddeld drie kwartier kunnen uittrekken voor een sessie. Als tabakoloog hebben we de expertise om daar dieper in te gaan op de materie."
Voor de huisarts ziet Plets een andere belangrijke taak weggelegd: "Ask and refer: zwangere vrouwen, mensen die net een diagnose hebben gekregen of patiënten die komen voor een jaarlijkse check-up kan je eenvoudig en neutraal vragen naar hun rookstatus en desgevallend naar een tabakoloog doorverwijzen. Een huisarts is ook ideaal geplaatst om zo nodig voor een trigger te zorgen door rokende patiënten te wijzen op de risico's die aan roken verbonden zijn."
Motivatie
Huisartsen weten ook niet altijd hoe een tabakoloog te werk gaat, zegt Christine Plets: "We werken meestal in drie fasen. In de voorbereidende fase maken we een rookprofiel op. Daarbij krijgen we ook inzicht in wat de patiënt wil en hoe eventuele vorige pogingen om te stoppen zijn aangepakt. In die voorbereidende fase werken we aan de motivatie en geven we psycho-educatie inzake verslaving en de gezondheidsrisico's van roken." Dan volgt de eigenlijke stopfase, waarin de tabakoloog gebruik maakt van cognitieve gedragstherapie, eventueel ondersteund door rookstophulpmiddelen als nicotinevervangers of medicatie. "Dat is de enige evidence based methode om te stoppen met roken."
Herval
De nazorgfase wordt ook wel hervalfase genoemd , zegt Christine Plets: "Stoppen met roken is vaak een kwestie van hervallen en weer stoppen, definitief stoppen lukt zelden van de eerste keer." Dat leidt soms tot frustratie bij de huisarts, die het gevoel kan hebben dat hij zijn patiënt voor niets naar een tabakoloog gestuurd heeft. "Maar een roker die gestopt is, vervalt zelden opnieuw in de fase van de 'gelukkige roker'. Het zaadje is geplant, en vroeg of laat onderneemt hij of zij een nieuwe poging."
Succes
En hoeveel procent slaagt erin daadwerkelijk de laatste sigaret te doven? Christine Plets. "Wie stopt zonder enige vorm van begeleiding heeft slechts 3 tot 5% kans om na een jaar nog steeds rookvrij te zijn. Mét begeleiding liggen die cijfers een stuk hoger.
Lees het volledige artikel in Artsenkrant n°2439.