Serumtest voor hersenletsel terugbetalen?
Een serumtest op de aanwezigheid van S100B kan het aantal CT-scans verminderen na een licht schedeltrauma. Het KCE pleit voor terugbetaling als de test past binnen een getrapte benadering.
Het KCE voerde een systematisch literatuuronderzoek uit naar biomarkers voor hersenletsel na een licht schedeltrauma. De data uit 19 studies (waarvan er voor negen al een meta-analyse voorhanden was) werden gepoold. Daaruit blijkt dat een positieve test met S100B een gevoeligheid heeft van 96,6% (het 95-betrouwbaarheidsinterval ligt tussen 92,3% en 98,5%).
S100B is een eiwit dat in het bloed terecht komt als astrocyten beschadigd raken. Gegevens over andere biomarkers zijn ontoereikend om er conclusies uit te trekken.
Gouden standaard
In België komen jaarlijks zo'n 26.000 schedeltraumata voor, maar meestal gaat het om lichte hersenschuddingen. Toch bestaat er dan een kans van vijf procent dat er een hersenletsel ontstaat. Om dat uit te sluiten is een CT-scan de gouden standaard.
Maar een CT-scan is duur. Bovendien stelt hij de patiënt bloot aan röntgenstraling. Een erg gevoelige test zoals S100B levert maar weinig vals-negatieve resultaten op en sluit dus een hersenletsel vrijwel uit. Het maken van een CT-scan is bij zo een uitslag niet meer nodig.
Tegenstrijdige resultaten?
Maar is zo een werkwijze echt voordeliger. Over die vraag boog zich onder meer prof. dr. Lieven Annemans en een aantal van zijn Gentse collega's. Uit deze ongepbliceerde studie leert het KCE dat het gebruik van de S100B-test kosten bespaartals die gebruikt wordt bij maximum 80% van de patiënten met een mild schedeltrauma, als de patiënt na een negatieve test meteen naar huis wordt gestuurd.
Een Amerikaanse studie vond dan weer dat het gebruik van de S100B-test wel duurder uitkwam dan gewoon CT. Maar in deze studie kreeg iedereen met licht hersentrauma de test. Omdat de specificiteit van de test behoorlijk laag is (maar 33%) zouden heel wat patiënten met een vals-positieve uitslag toch een CT-scan krijgen en dat jaagt de kosten weer omhoog.
Getrapte benadering
Het KCE trekt uit de combinatie van beide bevindingen de les dat de S100B-test bruikbaar is als schakel in een diagnostisch proces. De arts kijkt eerst naar de symptomen en de omstandigheden van het trauma. Dat is al genoeg om bij een belangrijk deel van de patiënt het risico op een hersenletsel zo goed als uit te sluiten.
Pas in tweede instantie voert men de S100B-test uit - en als die positief is, dan ook een CT-scan.
Onder strikte voorwaarden (zie hieronder) zou het Riziv de test kunnen terugbetalen, vindt het Kenniscentrum. Maar het gebruik in de praktijk moet dan verder bewaakt en onderzocht worden.