KCE: 34 alarmsignalen voor de Belgische gezondheidszorg
Belgen zijn best tevreden met hun gezondheid en de gezondheidszorg - 78% vindt dat hij in goede gezondheid verkeert. De zorgkwaliteit van ons land haalt vlot het Europese gemiddelde, zo blijkt uit het laatste performantierapport van de Belgische gezondheidszorg. Maar het Kenniscentrum waarschuwt: wanneer we gegevens van dichterbij bekijken, komt er een veel genuanceerder beeld tevoorschijn.
Het KCE meet samen het RIZIV en het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid (WIV)permanent de performantie van het Belgische gezondheidssysteem. Vele Europese landen maken dezelfde oefening. Daardoor kan het Kenniscentrum de resultaten vergelijken en doelstellingen formuleren om het niveau van de best scorende landen te bereiken. Vandaag verschijnt de derde editie van het rapport.
Gemiddeld tot goede kwaliteit
78% van de Belgen vindt dat hij of zij in goede gezondheid verkeert. Dat resultaat ligt hoger dan het Europese gemiddelde. De Belgen zijn tevreden over hun gezondheidszorg. Maar wanneer we de criteria echter van nader bekijken, verschijnen er meer nuances in het beeld. Voor 34 van de 106 indicatoren branden er toch knipperlichten.
Het Belgische systeem is toegankelijk dankzij onze ziekteverzekering en verschillende 'vangnetten' voor de laagste inkomens, met name de maximumfactuur en de verhoogde terugbetaling van ziektekosten. Toch moeten patiënten 18% van de totale kost van de zorg zelf bepalen, wat veel is in vergelijking met andere Europese landen.
De meeste resultaten voor zorgkwaliteit liggen rond het Europese gemiddelde. De totale kost van de gezondheidszorg vertegenwoordigt 10,2% van het BBP, iets hoger dan het Europese gemiddelde. In 2012 en 2013 bleven de uitgaven ongewijzigd tegenover 2011.
Op nogal wat vlakken moet België een extra inspanning leveren.
Het aantal antibioticavoorschriften is nog erg hoog. Onderzoekingen zoals radiologie worden te dikwijls gebruikt en er zijn te grote verschillen tussen ziekenhuizen voor bijvoorbeeld sectio. Bewoners van woonzorgcentra krijgen moeilijk toegang tot een arts-specialist. Een groot aantal ouderen slikt dagelijks meer dan 5 geneesmiddelen. De meeste Belgen overlijden, tegen hun wens in, in het ziekenhuis. België haalt een aantal internationale doelstellingen voor preventie niet. Voor de rappelvaccinatie tegen mazelen, bijvoorbeeld, ligt de dekking lager dan aanbevolen. De griepvaccinatie bij ouderen vertoont in 2013 en de voorafgaande jaren een dalende trend. De screening op borst- en baarmoederhalskanker gebeurt niet systematisch genoeg. De resultaten van gezondheidspromotie blijven uit: obesitas, roken, sedentaire levensstijl en risicovol alcoholgebruik (binge drinking) blijven al te frequente problemen . De 'health literacy' van onze bevolking moet beter.
Ronduit zorgwekkend zijn een aantal indicatoren in de geestelijke gezondheidszorg: het grote aantal zelfdodingen bijvoorbeeld, en het stijgend aantal opnames in een psychiatrische instelling. Er worden steeds meer antidepressiva genomen. De wachttijden voor een eerste contact in een centrum voor geestelijke gezondheidszorg zijn erg lang.
106 indicatoren
De auteurs van het performantierapport namen 106 indicatoren in zes grote domeinen onder de loep : gezondheidspromotie, preventie, curatieve zorg, zorg op lange termijn, palliatie , en geestelijke gezondheidszorg. Elk domein werd geëvalueerd aan de hand van 5 criteria : kwaliteit, toegankelijkheid, efficiëntie , duurzaamheid en billijkheid.
De gegevens dateren uit de periode 2008-2013. De allerlaatste data zitten er dus niet in, maar er een tweetal jaar gaat over de analyse van administratieve databanken is normaal. Het blijft interessant om te zien hoe de indicatoren door de tijd evolueren.
Het volledige performantierapport (KCE Reports 259) vindt u op www.kce.fgov.be.