VS keuren spuit met bloedstelpende sponsjes goed
Minder dan twintig seconden: dat is de tijd die nodig is om met de XStat-spuit een ernstige bloeding te stoppen. Dat innoverende hulpmiddel mag sinds april 2014 gebruikt worden bij militaire operaties, op het slagveld, en is in staat om belangrijke bloedingen te stoppen.
De Food and Drug Administration (FDA) heeft het gebruik ervan nu uitgebreid naar het grote publiek, voor patiënten met een hoog onmiddellijk risico op ernstige hemorragische shock, als ze pas enkele minuten later op een dienst spoedgevallen kunnen worden opgenomen. Het hulpmiddel is vooral bestemd om bloedingen te stoppen in een zone van het lichaam, zoals in de lies of de oksel, waar de plaatsing van een tourniquet te risicovol is.
Het principe is vrij eenvoudig. De spuit heeft een zuiger met een diameter dan 3 centimeter. Ze is gevuld met 92 kleine, sterk absorberende sponsjes. Zodra XStat in de gapende wond wordt gespoten, zo dicht mogelijk bij de ader, worden die sponsjes in het centrum van de wond gebracht. Daar zwellen ze op door contact met bloed en vullen ze de wondholte, waardoor de bloeding in enkele seconden, maar tijdelijk, gestopt wordt. De zwaargewonde kan dan de eerste zorg toegediend krijgen, en naar een geschikter chirurgisch centrum worden overgebracht.
Het aantal sponsjes dat nodig is, hangt af van de grootte en de diepte van de wond. Alle mini-sponsjes in een spuit kunnen samen ongeveer 50 centiliter bloed absorberen. Bij eenzelfde patiënt mogen er maximaal drie sets van de sponsjes worden ingebracht, waardoor in totaal anderhalve liter bloed geabsorbeerd kan worden.
Waaraan is de werkzaamheid van dit hulpmiddel te danken? De sponsjes bestaan uit cellulose dat bedekt is met chitosaan. Die synthetische, antibacteriële en hemostatische verbinding zorgt niet alleen voor de snelle dilatatie, maar vermijdt ook dat de sponsjes uit de wond loskomen.
Dit opmerkelijke hulpmiddel kent evenwel zijn beperkingen. De sponsjes, die slechts gedurende vier uur zonder gevaar ter plaatse mogen blijven, zijn niet resorbeerbaar en moeten worden verwijderd tijdens de behandeling van de patiënt. Elk sponsje is dan ook gemerkt met een radio-opaak blauw kruisje om te vermijden dat het per ongeluk in het lichaam van de patiënt achter zou blijven.
Bovendien mag de techniek slechts op bepaalde lichaamszones worden gebruikt. Hij is niet geschikt voor wonden op bepaalde delen van de borstkas, de buik, het bekken of onder het sleutelbeen.
In alle andere gevallen is het echter een waardevol hulpmiddel. Een bloeding stelpen behoort tot de belangrijkste eerste hulp en kan levensreddend zijn. Volgens het instituut voor chirurgisch onderzoek van het Amerikaanse leger, is 30 tot 40% van de sterfgevallen bij burgers na een trauma het gevolg van een bloeding, en treedt de bloeding in 33 tot 56% van die gevallen op voor de patiënt het ziekenhuis bereikt.
In een land waar vaak massamoorden gebeuren, zal een dergelijk hulpmiddel dan ook zeer welkom zijn.