Digitaal geneesmiddel binnenkort op de markt
Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie zou ongeveer de helft van de mensen met chronische aandoeningen in ontwikkelde landen hun geneesmiddelen niet correct innemen, of de geneesmiddelen zelfs vroegtijdig onderbreken of stopzetten zonder medisch advies.
Dat soort nalatigheid kan vooral problematisch zijn voor mensen met geheugenstoornissen en psychische aandoeningen en kan hun toestand ernstig schaden. Bovendien is de jaarlijkse kostprijs ervan enorm.
Wetenschappers dromen dan ook al jaren van een 'slimme' pil die de arts waarschuwt als de patiënt zijn geneesmiddel vergeet in te nemen of er helemaal mee stopt.
Die droom komt dichterbij nu de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) de Japanse farmareus Otsuka zopas de toestemming heeft gegeven om klinische tests uit te voeren met tabletten van het antipsychoticum Abilify (aripiprazol). Dat is een première. Het geneesmiddel wordt voorgeschreven als behandeling van psychische stoornissen zoals schizofrenie, acute manie en bipolaire stoornis en is zodanig ontwikkeld dat de dagelijkse inname gedetecteerd wordt met sensoren die ontwikkeld zijn door de Californische start-up Proteus Digital Health.
Het geneesmiddel ziet eruit als een gewone pil maar bevat een elektronische sensor samengesteld uit een zeer kleine hoeveelheid magnesium en koper. Het betreft hier dus geen elektronische chip van het type RFID.
Na inname komen de twee stoffen onder invloed van de maagsappen met elkaar in contact en veroorzaken ze een kleine elektrische stroom. Het signaal dat daardoor gecreëerd wordt, verplaatst zich door het lichaamsweefsel tot aan een receptor die in een pleister zit die op de buik van de patiënt wordt bevestigd.
De pleister vangt het signaal op en verzamelt ook andere gegevens van de patiënt, zoals het aantal stappen dat die op een dag aflegt, zijn bloeddruk, gewicht, periodes van rust en van slaap, enz. Al die gegevens worden vervolgens via Bluetooth doorgestuurd naar de smartphone van de patiënt, die de gegevens kan raadplegen met een mobiele app die door Proteus Digital Health werd ontwikkeld. Na toestemming van de patiënt kunnen de gegevens echter ook naar zijn behandelende arts worden gestuurd.
Die laatste krijgt dan een waarschuwing als de patiënt de behandeling onderbreekt of onregelmatig volgt, en kan de informatie raadplegen op een specifiek daarvoor ontworpen en dus beveiligde portaalsite.
Dit soort van 'digitale geneesmiddelen', dat nog in de ontwikkelingsfase zit, biedt tal van voordelen maar ook enkele mogelijke risico's voor de privacy en de vrijheid.
In het persbericht legt Proteus uit dat deze innoverende technologie patiënten zal helpen om de controle van hun behandeling meer zelf in de hand te houden. Toch blijven er nog tal van vragen over de garanties met betrekking tot de opslag van de gegevens, de rol van de arts, de manier waarop verzekeringen en ziekenfondsen zullen reageren, enz. En die vragen zullen de ontwikkelaars van digitale geneesmiddelen niet kunnen ontlopen.