Na het kunsthart nu ook... de kunstlong
Dankzij nationale financiering is een team van Franse artsen een uitzonderlijke uitdaging aangegaan: een draagbare kunstlong ontwikkelen die het bloed van zuurstof kan voorzien en die vanaf 2020 uittesten op de mens. Dat zou een wereldpremière zijn.
Thoraxchirurg prof. Olaf Mercier is al maanden bezig met de voorbereiding van het project, dat de naam Bioart-Lung 2020 kreeg. Er zullen tientallen vakmensen uit de medische research en de industrie aan meewerken.
In tegenstelling tot het kunsthart dat ontwikkeld werd door de Franse firma Carmat, zal deze long niet worden ingeplant en vereist ze dus geen chirurgische ingreep. De falende organen hoeven niet te worden verwijderd, het gaat in feite om een draagbare derde long die aan het ademhalingsstelsel van de patiënt wordt toegevoegd en die het werk van de twee andere longen overneemt.
Het ingenieuze hulpmiddel zal de vorm hebben van een riem die rond de borstkas van de patiënt wordt geplaatst en waaraan een batterij en een oxygenator zullen worden vastgemaakt. Het geheel zal met de bloedcirculatie worden verbonden met een 'canule', een soort van plastic buisje dat in een halsslagader zal worden gestoken.
Die canule, het enige inwendige element van het hulpmiddel, zal tot in het rechterhart lopen om het zuurstofarme bloed op te halen, dat vervolgens door het toestel passeert om er zuurstof aan toe te voegen en er koolstofdioxide uit te halen. Daarna wordt het zuurstofrijke bloed opnieuw geïnjecteerd in het linkerhart, zodat het alle organen van de patiënt van zuurstof kan voorzien. Een soort van respiratoire dialyse, dus.
De grootste uitdaging in dit project is om een batterij te ontwikkelen die licht genoeg is en voldoende autonomie heeft, zodat ze gemakkelijk en langdurig mee te dragen is. De patiënten zullen hun apparaat immers dag en nacht nodig hebben. Er bestaan al hulpmiddelen om het hart of de longen te ondersteunen, maar die apparaten moeten in een stopcontact worden gestoken en hebben een levensduur van niet langer dan drie weken. Het doel is om de kunstlong zo draagbaar en energetisch zo autonoom mogelijk te maken zodat patiënten de intensivecareafdeling of zelfs het ziekenhuis kunnen verlaten.
Het initiële plan is om een dergelijke kunstlong te ontwikkelen voor patiënten met pulmonale hypertensie. Daarna zou ze ook beschikbaar worden voor mensen met terminale ademhalingsinsufficiëntie die niet in aanmerking komen voor een transplantatie omdat ze te kwetsbaar zijn, zoals patiënten met mucoviscidose of bejaarde patiënten.
We staat nog maar aan het begin van dit avontuur, maar deze innovatie wekt bij tal van patiënten al heel wat opwinding en hoop. Het project vergt een investering van 15 miljoen euro en het team dat aan de leiding staat heeft van de Franse staat een subsidie van 5 miljoen euro gekregen. Daarmee kan het in een eerste fase computersimulaties maken om de werkzaamheid en de onschadelijkheid van het prototype na te gaan en het vervolgens uit te testen bij enkele dieren, waarschijnlijk varkens. De onderzoeks- en ontwikkelingsfase zou beginnen vanaf januari 2016.
Volgens de onderzoekers zou het over minder dan vijf jaar mogelijk zijn om de eerste implantaties uit te voeren bij de mens, bij vier of vijf patiënten tegelijk.