Kan suikertaks obesitas bestrijden?
De British Medical Association lanceerde onlangs een oproep om een suikertaks van 20% in te voeren en zo meteen ook de prijs van groenten en fruit te verlagen. Maar volgens deskundigen heeft zo'n taks maar een heel gering effect op de consumptie van suikerhoudende voedingsmiddelen.
In de BMJ debatteren experts deze week over de vraag of zo'n suikertaks obesitas kan bestrijden.
De Finse professor Sirpa Sarlio-Lähteenkorva, die het ministerie van Sociale Zaken en Volksgezondheid in haar land adviseert, zegt dat een specifieke taks op suiker de consumptie zou verlagen. "Er is steeds meer bewijs dat een taks op frisdranken, suiker en snoep de eetgewoonten kan veranderen en de gezondheid bevordert, vooral in lagere socio-economische groepen", schrijft zij in het Britse blad. Een taks op specifieke voedingsbestanddelen die courant zijn in slechte eetpatronen is haalbaar want gemakkelijk in te voeren, voegt ze er aan toe.
"Het fiscale beleid moet gezondheid ernstig nemen", gaat ze verder. "Overheden moeten de negatieve effecten van suiker, zoals diabetes, hartziekten en hypertensie, aanpakken. Een taks op suiker, liefst in combinatie met maatregelen die ook verzadigde vetten en zout in het vizier nemen en incentives voor gezonde eetgewoonten, kunnen helpen", besluit ze.
Amper een slokje minder
Volgens Jack Winkler, professor voedingsbeleid aan de London Metropolitan University, is zo'n taks in principe wel een positief denkspoor. Maar politiek is het concept moeilijk te verkopen en de taks zou bovendien enorm hoog moeten zijn om enig effect te hebben.
Hij wijst er op dat referenda in de Verenigde Staten geleid hebben tot een taks op frisdranken in één enkele stad (Berkeley) en dat amper vier van de 53 Europese WHO-landen voedingstaksen hebben ingevoerd. In alle gevallen was het duidelijk de bedoeling om de schatkist te spijzen, niet om de gezondheid te verbeteren.
Voedingstaksen zijn ook economisch inefficiënt, stipt hij aan. Twee grondige Britse studies hebben aangetoond dat een taks van 10% de gemiddelde dagelijkse consumptie zou verlagen met 7,5 ml - niet meer dan een slokje dus. Een taks van 20% zou leiden tot een daling in de energie-opname van 4 kcal . "Effecten van die grootte-orde zullen de obesitasepidemie geen halt toeroepen", stelt de Britse prof.
Het komt er volgens hem op neer om er in de eerste plaats voor te zorgen dat gezonde producten goedkoper worden.