Staaltje van Belgisch kunnen: een nieuw oor gekweekt in de onderarm van de patiënte
De laatste jaren is er veel vooruitgang geboekt op het vlak van transplantaties van organen en van menselijk weefel, maar wat dr. Afshin Yousefpour en zijn team in het ziekenhuis Sint-Anna Sint-Remi in Anderlecht voor elkaar hebben gekregen, is werkelijk een hoogstandje. Bij een patiënte van 19 jaar oud bij wie het oor geamputeerd was wegens een melanoom, kweekten ze een nieuw oor in haar onderarm alvorens het te transplanteren. Het gaat om een Belgische en Europese première. Een Amerikaans team had immers al een dergelijke interventie uitgevoerd bij een patiënte van 42 jaar bij wie een deel van het oor geamputeerd was vanwege kanker. "Mijn patiënte vertelde me dat ze haar siliconeprothese beu was omdat die haar telkens weer aan haar kanker herinnerde als ze die afnam. (...) Ze vroeg me half lachend of ik voor haar geen oor kon maken", vertelt dr. Afshim Yousefpour. Dat leek de maxillofaciaal chirurg eerst een onmogelijke opdracht, maar de vraag liet hem niet meer los.
Na veel nadenken besloot hij het er toch op te wagen. Hij zou een gepersonaliseerde bioprothese kweken onder de huid van de arm van de patiënte.
Hij stelde een protocol op waarbij ter hoogte van de vena radialis in de onderarm een stukje huid werd verwijderd, en vervolgens een oorprothese van poreus polyethyleen werd ingeplant. De huid van de onderarm is zeer dun en goed gevasculariseerd, net zoals die van het oor, waardoor het een aangewezen plaats is voor de reconstructie van lichaamsdelen.
De specialist maakte gebruik van de elasticiteit van de huid door er een opgeblazen ballonnetje onder te steken. Daarna werd de prothese tijdelijk onder de huid van de onderarm ingebracht, zodat die de structuur van polyethyleen zou bedekken en zich eraan zou hechten.
Na zes weken was het hulpmiddel gekoloniseerd door de cellen van de patiënte, en bekleed met een zeer dun maar volledig bevloeid huidlaagje. Daarna hoefde het bioartificiële oor alleen nog doorboord te worden zodat het kon worden vastgehecht aan de gehoorgang en naar zijn normale plaats getransplanteerd worden.
De patiënte moest in totaal zes weken geduld oefenen voor de chirurgen haar nieuwe orgaan uit de arm verwijderden en op de juiste plaats vasthechtten. De operatie is goed verlopen. Helemaal perfect is het nog niet volgens dr. Yousefpour, want aangezien de prothese niet op maat werd gemaakt, is het ene oor van de patiënte nu groter dan het andere.
"Maar er is een belangrijke stap gezet en op basis van deze ervaring zal ik de techniek kunnen verfijnen", verzekert hij.
Na het oor wil Afshim Yousefpour nu een volgende stap zetten en een neus kweken in een onderarm. Dat doet denken aan het hoogstandje dat een Chinese arts in 2013 voor elkaar kreeg: hij vormde een nieuwe neus voor een patiënt door kraakbeen in te brengen onder de huid van diens voorhoofd.