Onderzoekers ontdekken mogelijke achilleshiel van ebolavirus
Amerikaanse virologen hebben het eiwit geïdentificeerd dat verantwoordelijk is voor de verspreiding van het ebolavirus in het menselijke lichaam. Als ze erin slagen om dat te blokkeren, zijn ze ervan overtuigd dat we allemaal resistent zullen worden voor het filovirus. Een sprankeltje hoop in de strijd tegen de hemorragische koorts die al 27.000 mensen geïnfecteerd heeft en waaraan tot mei van dit jaar officieel 11.120 mensen overleden zijn, vooral in drie landen van West-Afrika (Guinee, Liberia en Sierra Leone).
Volgens de wetenschappers kan het virus het lichaam niet infecteren en zich in de cellen repliceren zonder zich vast te hechten aan het Niemann-Pick C1-eiwit (NPC1), een transmembranair eiwit dat zich in de endosomen en de lysosomen van de immuuncellen bevindt.
Dat blijkt althans uit de proeven die ze gedaan hebben op verschillende muizen. De onderzoekers gingen de effecten na van het virus bij muizen die drager zijn van een kopie van het NPC1-eiwit, en stelden vast dat de dieren gedeeltelijk beschermd waren tegen het virus en voorbijgaande hoge concentraties van het virus ontwikkelden. De knock-outmuizen, die geen van beide kopieën van NPC1-gen bezitten en het NPC1-eiwit dus niet tot expressie kunnen brengen, zijn volledig resistent tegen de infectie. De 'wilde' muizen van de controlegroep, die niet genetisch gewijzigd waren, werden daarentegen allemaal geïnfecteerd met het virus.
"Onze studie toont aan dat NPC1 wel degelijk de achilleshiel van het ebolavirus is", aldus Kartik Chandran, een van de auteurs.
Uit eerdere laboratoriumstudies op weefselculturen was al gebleken dat het ebolavirus van dat eiwit gebruikmaakt om binnen te dringen en zich te vermenigvuldigen in het cytoplasma van de gastheercel. Die zone tussen de kern en de celmembraan fungeert normaal als bescherming tegen alle aanvallen van buitenaf.
"Op basis van deze resultaten kunnen we met toekomstige studies bij de mens hopelijk virusremmers ontwikkelen die gericht zijn op het NPC1-eiwit", vervolgt Kartik Chandran, die optimistisch is over het verdere verloop van het onderzoek. "Daardoor zouden we infecties met het ebolavirus kunnen voorkomen, maar ook met andere filovirussen zoals het marburgvirus, het neefje van ebola, die zeer pathogeen zijn en ook NPC1 als receptor gebruiken om zich te vermenigvuldigen."
Het enige probleem is dat het NPC1-eiwit niet alleen het virus transporteert. Bij de mens is het ook nodig om cholesterol tot in de cellen te transporteren. Dat eiwit uitschakelen zou dus gevaarlijk kunnen zijn.
De onderzoekers stellen ons echter gerust: de nieuwe behandeling die het eiwit uitschakelt om te voorkomen dat het ebolavirus in de cellen dringt, zou slechts kort werken, en dus niet gevaarlijk zijn voor de patiënten.