Penistransplantatie: een wereldprimeur in Zuid-Afrika
Een team Zuid-Afrikaanse chirurgen schrijft een wereldprimeur op zijn naam door met succes een penis te transplanteren bij een jonge man. Die had drie jaar geleden een penisamputatie moeten ondergaan na een rituele besnijdenis, waarbij de voorhuid zonder verdoving wordt verwijderd. In China was in 2006 al eens een dergelijke penistransplantatie uitgevoerd. Die operatie was een succes op chirurgisch vlak, maar het orgaan moest achteraf weer worden verwijderd wegens psychologische problemen bij de patiënt en zijn echtgenote.
De nieuwe ingreep is zopas bekendgemaakt, drie maanden na de uitvoering ervan in december jongstleden door het Tygerberg Hospital in Kaapstad en de Universiteit Stellenbosch. De interventie duurde negen uur en vond plaats in het kader van een verkennende studie naar de gevolgen van niet-medische besnijdenissen.
Elk jaar ondergaan duizenden jonge mannen van Zuid-Afrikaanse stammen midden in de brousse dit ritueel, dat het einde van de adolescentie en het begin van de volwassenheid symboliseert. De praktijk is vooral courant bij de Xhosa, de etnische groep waar ook Nelson Mandela toe behoorde, en kan slecht aflopen. Zo zijn er tussen 2008 en 2013 bijna 500 jonge mannen overleden aan infecties of gangreen. Anderen overleven de ingreep, maar verliezen levenslang de functie van hun penis.
"Voor een jongen van 18 of 19 jaar kan het verlies van zijn penis een ernstig trauma veroorzaken", benadrukt prof. Andre van der Merwe, diensthoofd van de eenheid Urologie aan de Universiteit Stellenbosch. "Op die leeftijd heeft het slachtoffer niet altijd de psychische kracht om met een dergelijk accident om te gaan."
Het grootste probleem voor de chirurgen was een compatibele donor te vinden. Die werd uiteindelijk gevonden na het overlijden van iemand die erin had toegestemd zijn organen af te staan. De chirurgen maakten trouwens gebruik van een aangepaste versie van bepaalde technieken die in Frankrijk werden gebruikt bij de eerste gezichtstransplantatie.
De patiënt, een jonge man van 21 jaar van wie de identiteit geheim wordt gehouden uit respect voor zijn privéleven, maakt het goed. Zowel de urinaire als de reproductieve functie van zijn penis zijn hersteld, aldus prof. Frank Graewe, hoofd van de afdeling Reconstructieve chirurgie in Stellenbosch.
In het kader van dit proefproject staan nog negen andere patiënten op een wachtlijst voor een penistransplantatie, maar de datum van hun operatie is nog niet vastgelegd. De artsen stellen dat dergelijke transplantaties in de toekomst ook uitgevoerd zullen kunnen worden bij mannen van wie de penis geamputeerd moet worden wegens kanker, en een laatste redmiddel kunnen zijn bij ernstige erectiestoornissen.