Geneesmiddelenbeleid: 'Overheid schiet zichzelf in de voet'
De uitgaven voor gezondheidszorg blijven stijgen en geneesmiddelen nemen met 16% een flinke hap uit het budget. Een optimalisatie dringt zich op om onnodige uitgaven te vermijden. In de praktijk gaat het beleid echter alle kanten uit. In sommige gevallen heffen maatregelen elkaar zelfs op.
En zo schieten ze natuurlijk hun doel voorbij, besluit Jessica Fraeyman (Universiteit Antwerpen) in haar pas voorgestelde doctoraat. Ze bestudeerde de rol van het Riziv, de huisarts, de apotheker en de patiënt via analyses van verkoopcijfers en vragenlijsten bij huisartsen en apothekers. Fraeyman nam ook interviews af van de patiënten zelf.
Het doctoraat toont onder meer aan dat er te veel beleidsmaatregelen zijn, dat ze elkaar soms opheffen en vaak hun doel voorbijschieten. "Indien het Riziv het huidige referentieterugbetalingssysteem zou herzien, kunnen bv. onnodige kosten vermeden worden", luidt het.
VOS
Fraeyman verwijst dan bijvoorbeeld naar het Voorschrijven Op Stofnaam (VOS) -"een maatregel met een enorm besparingspotentieel". VOS wordt verre van ideaal toegepast. Het gaat momenteel ook nog slechts over 9% van de voorschriften. Tussen huisartsen en apothekers bestaan daarover veel meningsverschillen, aldus Fraeyman. Het straf- en beloningssysteem van het Riziv zorgt ook voor een onevenwichtige motivatie bij artsen en apothekers. Zo worden apothekers bestraft als ze niet alle voorschriften op stofnaam aanduiden. Het Riziv vergoedt ze enkel voor terugbetaalde geneesmiddelen waarvoor een generische versie beschikbaar is. In het beloningssysteem van de artsen tellen dan weer alle voorschriften mee, ongeacht of er een generische variant beschikbaar is.
"Dit is duidelijk niet bevorderlijk voor het vertrouwen", dixit Fraeyman, die op de noodzaak wijst om lokaal medisch-farmaceutisch overleg structureel te ondersteunen.
De Antwerpse onderzoekster bevroeg ook de patiënten. Zij zeggen de geneesmiddelenprijs belangrijk te vinden en willen dat hierover vaker gesproken wordt tijdens het huisartsenconsult. Er is ook een grote bereidheid om generische geneesmiddelen te gebruiken. Doorgaans is de kennis van de patiënten over generica wel zeer beperkt.