Man kan weer lopen na transplantatie van reukcellen
Verlamming overwinnen is momenteel een van de belangrijkste uitdagingen van de wetenschap. Een team is er nu voor het eerst in geslaagd om een beschadiging van het ruggenmerg te herstellen bij een Bulgaarse patiënt van 40 jaar.
In juli 2010 werd Darek Fidyka aangevallen door de ex-man van zijn vriendin en hij kreeg daarbij een messteek ter hoogte van de negende ruggenwervel. Het mes sneed het ruggenmerg door, waardoor zijn twee benen verlamd waren, vanaf het middel. Twee jaar geleden werd hij geopereerd aan de hand van een protocol dat tot dusver alleen nog maar bij dieren was getest. Onlangs kon hij weer enkele passen zetten.
De delicate en ongeziene interventie die tot dit 'mirakel' heeft geleid, is het resultaat van twaalf jaar onderzoek naar manieren om patiënten te helpen met een volledige laesie van de zenuwen van het ruggenmerg, die voor hun verdere leven tot een rolstoel veroordeeld zijn.
De methode is ontwikkeld en uitgetest in het laboratorium van het Institute of Neurology van het University College in Londen. De operatie werd echter uitgevoerd in de kliniek voor neurochirurgie van het ziekenhuis van Wroclaw door een team van Poolse en Britse chirurgen, onder leiding van dr. Pawel Tabakow.
Concreet transplanteerden de artsen met behulp van een injectie olfactory ensheating cells en hun fibroblasten in de wervelkolom van de patiënt, boven en onder het ruggenmergletsel. Die zenuwcellen waren afkomstig uit de bulbus olfactorius van de patiënt, een hersengebied net boven de neusgaten, en daarna gekweekt in het laboratorium. Normaal worden die cellen uit de neus gehaald, maar dat gebeurde hier niet omdat de patiënt sinusitis had.
Bij vermenigvuldiging vormen die cellen een soort van brug tussen de beschadigde en de intacte zenuwvezels, waarop het doorgesneden weefsel kon teruggroeien.
De eerste resultaten traden drie maanden na de autotransplantatie op: Darek Fidyka kreeg weer gevoel in zijn linkerdij. Nog eens drie maanden later, toen zijn spieren sterk genoeg en zijn bovenlichaam stabiel genoeg waren, kon hij zijn eerste passen zetten. Ondertussen kan hij zijn heupen bewegen, loopt hij met een loophulp die aan zijn enkels bevestigd is, en rijdt hij zelfs opnieuw met de auto.
Dankzij de operatie heeft hij dus minstens een deel van het gevoel en de beweeglijkheid in zijn benen teruggekregen. Ook zijn seksuele functie en het gevoel in zijn blaas en zijn darmen zijn hersteld, en de man is ervan overtuigd dat hij vroeg of laat weer volledig autonoom kan leven.
"Ik vind dit nog indrukwekkender dan de eerste stappen van de mens op de maan", zei prof. Geoffrey Raisman verheugd. Het is hij die deze innoverende techniek ontwikkeld heeft.
Experts benadrukken echter dat dit succes, hoe bemoedigend ook, nog maar betrekking heeft op één enkele persoon. Verdere bevestiging is dus nodig. Die zal mogelijk komen van de klinische tests die gepland zijn in het Verenigd Koninkrijk en in Polen bij tien andere patiënten met een vergelijkbaar letsel van het ruggenmerg.