Chemotherapie tijdens zwangerschap is perfect mogelijk
Eén van de studies die het meest werden gesmaakt en waarover de media veel vragen hebben gesteld op het congres van de ESMO dit jaar, is ongetwijfeld de studie die prof. Frederik Amant (oncologische gynaecologie, UZ Leuven) heeft gepresenteerd. Dat is het eerste casus-controleonderzoek dat het effect van chemotherapie tijdens de zwangerschap op de ontwikkeling van het kind heeft onderzocht. Conclusie: chemotherapie is haalbaar bij zwangere vrouwen na de derde maand van de zwangerschap en heeft dan geen duidelijke invloed op de ontwikkeling van het kind.
De Leuvense oncologische gynaecologen hebben 38 kinderen (in België, Nederland en Italië) onderzocht van wie de moeder chemotherapie had gekregen tijdens de zwangerschap, en hebben die vergeleken met een controlegroep van 38 kinderen. De blootgestelde kinderen werden gerekruteerd in het register van het Network for Cancer, Infertility and Pregnancy (INCIP). De onderzoekers hebben de geestelijke ontwikkeling en de cardiovasculaire gezondheid van de twee groepen geëvalueerd.
Geen enkel effect op de geestelijke ontwikkeling en de hartfunctie
De geestelijke ontwikkeling werd onderzocht met een specifieke index, de Mental Development Index (MDI). De resultaten waren normaal voor de leeftijd en vergelijkbaar in de twee groepen kinderen. De mediane leeftijd waarop de metingen werden uitgevoerd, was twee jaar. Bij echocardiografie waren ook de afmetingen en de functie van het hart vergelijkbaar in de twee groepen en vielen die strikt binnen de normaalwaarden.
Conclusies gelden voor de onderzochte behandelingen
De kankers die tijdens de zwangerschap werden behandeld, waren vooral borstkanker (61%) en bloedkanker (22%). De chemotherapie omvatte gemiddeld 4 cycli en bestond in antracyclines zoals epirubicine (in 61% van de gevallen), 5-fluoro-uracil, cyclofosfamide voor vaste tumoren en het CHOP- en het ABVD-schema bij bloedkanker.
Vroeggeboorte en tragere geestelijke ontwikkeling
Er werd geen correlatie vastgesteld tussen het aantal chemotherapieën en de geestelijke ontwikkeling. Er werd daarentegen een positieve correlatie vastgesteld met de zwangerschapsleeftijd. De index van geestelijke ontwikkeling (MDI) steeg met 2,65 punten bij elke toename van de zwangerschapsleeftijd met een week. De onderzoekers concludeerden dan ook dat vroeggeboorte - en niet de prenatale blootstelling aan chemotherapie - negatieve impact had op de geestelijke ontwikkeling.
'Vroeggeboorte en niet de prenatale blootstelling aan chemotherapie is een risicofactor voor een tragere geestelijke ontwikkeling'
Andere studies van de Leuvense groep
De onderzoekers van de groep van prof. Amant hebben ook aangetoond dat radiotherapie bij de zwangere moeder tijdens de eerste twee trimesters van de zwangerschap en het preleveren van de schildwachtklier tijdens de zwangerschap onschadelijk zijn voor het kind. Ze hebben ook de initiatie van een zwangerschap onderzocht bij vrouwen met kanker die nog moesten worden behandeld. Volgens hen is het zeer belangrijk om bij die patiënten te spreken over contraceptie. Meer details over die studies vindt u in het novembernummer van Belgian Oncology News en op onze blog www.ebonblog.wordpress.com
Prof. Frederik Amant: "Heel wat collegae aarzelen om chemotherapie toe te dienen aan zwangere vrouwen. Als chemotherapie noodzakelijk is, raden ze vaak aan om de zwangerschap te onderbreken. Onze studie toont aan dat dat zeker niet systematisch noodzakelijk is na drie maanden zwangerschap. Onze gegevens beperken zich evenwel tot een aantal cytostatica en mogen dus niet worden geëxtrapoleerd naar geneesmiddelen die niet werden onderzocht, zoals de nieuwe gerichte geneesmiddelen."