Nieuwe kijk op epitheel van luchtwegen
Sensibilisering voor aerogene allergenen is zeer frequent, maar het mechanisme ervan is nog niet goed opgehelderd. Belgische en Nederlandse auteurs hebben een overzichtsartikel geschreven over wat we wel en niet weten over de rol van het bronchiale epitheel ter zake.
Het epitheel van de luchtwegen werd lange tijd beschouwd als een passieve fysieke barrière die enkel dient om aerogene allergenen tegen te houden. Nu blijkt echter dat dat epitheel een actieve rol speelt bij het herkennen, strikken en presenteren van de antigenen aan competente cellen. Dat mondt dan uit in een Th2-respons, die in sterke mate afhangt van activering van nuclear factor kappa B.
Dierproeven, vooral uitgevoerd bij muizen, hebben aangetoond dat het respiratoire epitheel bij herkenning van een aerogeen allergeen tal van cytokines en chemokines en meerdere signalen afgeeft die wijzen op een endogeen gevaar. Dat alles activeert de dendritische cellen en andere cellen die een rol spelen bij de Th2-immuniteit. De reactie van het respiratoire epitheel op aerogene allergenen hangt af van het type allergeen. Sommige aerogene allergenen activeren het epitheel direct, andere doen dat indirect via vorming van endogene stoffen die de reactie in gang zetten. De reactie van het epitheel wordt ook beïnvloed door omgevingsfactoren waarvan bekend is dat ze een rol spelen bij de sensibilisering (sigarettenrook, fijne partikels vooral afkomstig van de verbranding van diesel).
De studie geeft niet alleen een betere kijk op de reactie van het respiratoire epitheel op aerogene allergenen, maar toont ook aan dat die reactie wordt beïnvloed door genetische polymorfismen. Die laatste kunnen interfereren op alle niveaus van overdracht van de informatie die nodig is om een immunologische reactie op te wekken.
Nu moet nog worden aangetoond dat dat model dat werd opgesteld op grond van dierproeven, ook geldig is bij de mens en alle aerogene allergenen omvat. Een uitgebreid programma, maar één ding weten we al met zekerheid: het epitheel van de luchtwegen is dus niet zomaar een fysieke barrière, maar speelt een actieve rol bij de sensibilisering voor aerogene allergenen.